1397-10-28     2019-1-18     بروز شده در: 1397/10/24 - 00:15:5      ENGLISH  
پربازدیدها
پربحث ها


به فیسبوک ما بپیوندید.


ما را در تویتر دنبال کنید.


مشترک کانال تلگرامـ ما شوید.


خواندنی ها
رسوایی در ایالت ایلینوی امریکا/ ۷۰۰ کشیش طی سال‌ها کودک آزاری کرده‌اند

افغانستان مرگبارترین کشور جهان شد

روایت NBC از قتل عامـ خانواده افغانستانی در حملـات نیروهای خارجی

افزایش اسلـامـ ستیزی در آلمان

اقیانوس عشق

بازخوانی تاریخ/ خاشقجی در افغانستان چه می‌کرد؟

چرا قرارداد معادن طلـا و مس افغانستان در واشنگتن امضاء شد؟! + واکنش ارگ

مرگ و ماندن؛ روایت مسافری بازگشته از شهر آشوب

10 حقیقتی که اعتماد شما را به سازمان سیا از بین میبرد

از زندگی‌هـالیوودی تا معنویت اسلـامـ

هشدار قرآنی امامـ علی(علیه السلـام) درباره خلف وعده مسئولـان به مردمـ

در سایه سار قلمـ

ماجرای کشوری که یک شبه گدا شد / سرگذشتی که باید از آن درس گرفت

یک افغانستانی در قزاقستان ۵۸ هزار دالر پیداشده را به صاحبش بازگرداند

تعداد حملـات تروریستی در افغانستان و دنیا چقدر است؟

آرشیو خواندنی ها


مقالـات
چین و سیاست خاورمیانه‌ای جدید ترامپ

دوئل امریکا و روسیه در انتخابات افغانستان

بیداد گرسنگی کودکان اروپایی

آیا عبداله می‌خواهد جمعیت، پراکنده شود؟

تلفات نظامیان، هزینه سنگین اصلـاحات امنیتی؟

غرب به بن ‌بست رسیده است

انتخابات ریاست جمهوری؛ مجاهدین کجا هستند؟

سخنی با سلطان فیسبوک در افغانستان

آیا رژیمـ صهیونیستی در افغانستان نیرو دارد؟!

تفکر استراتژیک در وضعیت عدمـ اطمینان در خاورمیانه

​نگاهی به اقدامـ امریکا برای ورود عربستان به پرونده صلح افغانستان

چشمداشت صلح از حامیان جنگ

عربستان- امارات، بازیگران استراتژی نیابتی امریکا در افغانستان

نیویور‌ک‌تایمز:‌ ترامپ با چالش‌هایی روبرو خواهد شد که در دو سال گذشته نظیرش را ندیده

پاکستان چگونه طالبان را به میز صلح می‌کشاند؟

آرشیو مقالـات


مصاحبه ها
امریکا و برخی گروه‌هـای تروریستی منافع مشترک در افغانستان دارند / گفتگوی ایران و طالبان دوراندیشانه بود/ قسمت اول

از پیمان امنیتی واشنگتن- کابل، تنها اسمش باقی مانده است

از پیمان امنیتی واشنگتن- کابل، تنها اسمش باقی مانده است/ تمامی تروریست‌هـا‌ از مسیر پاکستان به افغانستان می‌آیند

کارشکنی‌های امریکا؛ زمینه‌ساز طرح بازبینی در پیمان‌نامه امنیتی کابل- واشنگتن

بحران استعفاها در پرتو برنامه واشنگتن برای صلح کابل با طالبان

تاریخ نشر:
1397/10/9 - 19:36:02
تعداد بازدید: 152
با دوستان خود به اشتراک بگذارید

احیای شیطنت ریاض در افغانستان
​نگاهی به اقدامـ امریکا برای ورود عربستان به پرونده صلح افغانستان
​نگاهی به اقدامـ امریکا برای ورود عربستان به پرونده صلح افغانستان

پاکستان، امارات عربی متحده و عربستان‌سعودی اعلـامـ کرده‌اند برای به نتیجه رساندن پرونده صلح آماده هرگونه همکاری برای راضی کردن طالبان هستند اما چالش پیش‌روی منطقه جنوب آسیا این است که سعودی‌ها به دنبال نفوذ ایدئولوژیک خود در منطقه جنوب آسیا و شبه‌قاره خواهند بود، چرا که اگر ایالـات متحده به صورت جدی از افغانستان خارج شود، بدون شک منافع زیادی در این راستا به ریاض اعطا می‌کند و یکی از مسائل بحث شریک‌سازی طالبان در قدرت و ماجراجویی ایدئولوژیک ریاض در منطقه جنوب آسیا خواهد بود.

صلح افغانستان از سال‌های گذشته تا امروز یکی از محوری‌ترین موضوعاتی است که نه‌تنها در داخل کشور از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، بلکه در ادبیات سیاست خارجی همسایگان مان مانند ایران، پاکستان، روسیه، چین، هند و حتی ترکیه به عنوان یکی از محورهای کنشگری در مقیاس منطقه‌ای به حساب می‌آید. واقعیت این است که ایالـات متحده با گذشت ۱۷ سال از حضور چند ضلعی خود (اعمـ از اقتصادی، امنیتی، سیاسی و نظامی) در افغانستان همچنان نتوانسته طالبان را که روزی بر کل افغانستان سیطره داشته از معادلـات سیاسی و میدانی این کشور حذف کند یا حداقل راهبردی اتخاذ کند تا آنها سلـاح‌های خود را زمین بگذارند.

طبیعی است طولـانی شدن روند صلح با طالبان مخاطراتی از حیث امنیتی و میدانی برای دولت و مردمـ افغانستان به همراه داشته و خواهد داشت و این روند دقیقاً نشان می‌دهد با ورود به سال جدید میلـادی (۲۰۱۹)، رئیس‌جمهوری ایالـات متحده از کارایی استراتژی کشورش در قبال جنوب آسیا ناامید شده‌است. کنشگری طالبان در عرصه میدانی افغانستان که منجر به انتحار و انفجارهای هفتگی در پایتخت و سایر ولـایات کشور می‌شود، همچنان ادامه دارد و این به معنای نظاره‌گر بودن امریکایی‌ها در این کشور است. به عبارت دیگر نه تنها استراتژی اخیر دونالد ترامپ در جنوب آسیا نتوانسته در این منطقه کارگشا باشد، بلکه بر اساس نمودارها و آمارهایی که از سوی اندیشکده‌های غربی و منطقه‌ای منتشر شده، این معنا و مفهومـ استنباط می‌شود که طالبان در وضعیت کنونی چیزی حدود ۵۵ تا ۶۵ درصد خاک افغانستان را تحت نفوذ خود دارد. به عنوان مثال انستیتو سایت (Site Intelligence Group) که به عنوان یک منبع معتبر خبری - تحلیلی تمامـ تحرکات گروه‌های تروریستی و افراطی دنیا را به دقت تحلیل و اخبار مرتبط با آنها را منتشر می‌کند، اخیراً طی گزارشی اعلـامـ کرد چیزی حدود ۶۳ درصد خاک افغانستان در دست طالبان است.

در ادامه این گزارش به انواع و اقسامـ تاکتیک‌ها و اهداف طالبان برای تسلط بر بخش عظیمی از خاک افغانستان اشاره شده و جالب اینجاست که در میان متون منتشر شده از سوی این اندیشکده امریکایی که زیر نظر مستقیمـ سازمان سیا فعالیت می‌کند، به انفعال ایالـات متحده در برخورد یا حداقل کنترل طالبان طی سال‌های اخیر اشاره شده‌است. حتی در قسمتی دیگر از این گزارش آمده‌است که با وجود پذیرش مذاکرات صلح از سوی طالبان و برگزاری چند دور از این مذاکرات، این جریان همچنان در تحولـات میدانی دست برتر را دارد. تمامـ مولفه‌هایی که به آن اشاره شد نشان می‌دهد افغانستان این روزها از اقدامات حدود ۲۲ جریان ریز و درشت افراطی رنج می‌برد و حکومت وحدت ملی همـ نظاره‌گر این وضعیت است.

صف‌بندی ائتلـاف غربی - عربی در ابوظبی علیه دوحه

در هفته‌های اخیر شاهد برگزاری دور جدید مذاکرات میان طالبان و نمایندگان ایالـات متحده در شیخ‌نشین ابوظبی بودیمـ. اگرچه پرونده مذاکرات با طالبان از سوی زلمی خلیلزاد (نماینده ویژه ترامپ در پرونده صلح افغانستان) هدایت می‌شود اما موضوع بسیار مهمـ و تعجب‌آور این است که در دور اخیر گفت‌وگوها، آرایش جلسات کمی با ادوار گذشته فرق داشت؛ به صورتی که در مذاکرات قدیمـ نماینده طالبان، نماینده ایالـات متحده و در نهایت نماینده یا نمایندگانی از سوی پاکستان در این نشست حضور داشتند اما در دور اخیر شاهد حضور نمایندگانی از سوی امارات عربی متحده و عربستان‌سعودی بودیمـ! شاید حضور نفراتی از سوی امارات عربی متحده به دلیل برگزاری این دور از مذاکرات در خاک امارات طبیعی به نظر برسد اما اینکه نمایندگان ریاض در این جلسه حضور داشتند، موضوعی است که نباید بسادگی از کنار آن عبور کرد. اگر به آمار محل برگزاری نشست‌های اخیر مذاکرات صلح افغانستان نگاهی گذرا بیندازیمـ براحتی به نامـ (قطر) برخورد می‌کنیم؛ یعنی دوحه به دلیل اینکه قدیمی‌ترین دفتر سیاسی طالبان در آنجا وجود دارد، به عنوان محل مذاکره امریکایی‌ها با طالبان انتخاب شده بود اما حالـا که نزاع دیپلماتیک میان عربستان و قطر بالـا گرفته، شاهد آن هستیمـ که امارات به عنوان برادرخوانده ریاض به عنوان محل مذاکرات با طالبان انتخاب شده‌است. مکان جلسه دقیقاً نشان می‌دهد نه تنها منازعه میان دوحه و ریاض به قوت خود باقی است، بلکه قرار است در آینده نه چندان دور عربستان و امارات به عنوان بازیگران صحنه افغانستان با هماهنگی ایالـات متحده وارد پرونده صلح شوند. نکته دیگر اینکه در هفته‌های اخیر شاهد سکوت رسانه‌ای سعودی‌ها دربارهٔ توافق یمن بودیمـ و به موازات آن بحث فعال شدن امارات و عربستان در بازسازی سوریه کلید خورد. از جهتی دیگر سکوت رسانه‌های ترکیه و مطبوعات غرب در حمله به ولیعهد عربستان نشان می‌دهد اگرچه ریاض در بسیاری از معادلـات شکست خورده‌است اما به دنبال ورود به پرونده‌های جدید برای کنشگری سیاسی است.

ریاض بیخ گوش تهران

در پایان آخرین روز از مذاکرات ابوظبی قرار بر این شد نشست‌های بعدی دربارهٔ صلح افغانستان در ریاض و ابوظبی برگزار شود. تثبیت تغییر محیط مذاکره می‌تواند کدهای مهمی از جمله فعال شدن عربستان در افغانستان و میل امریکا برای ورود رقیب ایران در کنار مرزهای شرقی این کشور در خود داشته باشد اما بخشی از مشارکت دادن سعودی‌ها به ارتباط این کشور با کادر مرکزی طالبان و پاکستان مربوط است. بر اساس داده‌های تاریخی موجود، نگرش و ریشه ایدئولوژی طالبان برخاسته از (مکتب دیوبندیه) است و در نمای شکلی هیچ ارتباطی میان این جریان با وهابیت سعودی ندارد اما طی دهه ۷۰ تا اواخر ۸۰ میلـادی و زمانی که بحث جهاد علیه شوروی مطرح بود، سعودی‌ها با نفوذ در سطوح عالی طالبان توانستند با برخی چهره‌ها و مهره‌های اصلی این جریان بومی افغانستان ارتباط برقرار کنند. طبیعی است که طالبان در آن برهه به تسلیحات و حمایت مالی برای مقابله با شوروی نیاز داشت و از این رو عربستان توانست کانال‌های ارتباطی خود را با کادر مرکزی وقت طالبان برقرار کند. نکته دیگری که باید مورد اشاره قرار بگیرد، همسویی ایالـات متحده با عربستان در زمان لشکرکشی شوروی به افغانستان است. آن موقع واشینگتن و مسکو در اوج جنگ سرد و منازعه قدرت با یکدیگر قرار داشتند و بهترین گزینه برای ایالـات متحده حمایت از گروه‌های بنیادگرای افراطی در افغانستان علیه شوروی سابق بود. اینجاست که طی اواسط دهه ۸۰ میلـادی سازمان تروریستی القاعده که متشکل از مجاهدین عرب- افغان بود، در خاک افغانستان اعلـامـ موجودیت کرد؛ این بدان معناست که ۲ بال اعمال فشار سعودی - امریکایی (طالبان و القاعده) با طرح مشترک ایالـات متحده و عربستان علیه شوروی دست به سلـاح شدند. ذکر این سابقه تاریخی از این جهت مهمـ بود که مخاطبان بدانند عربستان صرفاً برای راضی کردن پاکستان یا آرامـ کردن دولت وحدت ملی افغانستان وارد پرونده صلح نشده‌است، بلکه سعودی‌ها از گذشته‌های دور در مباحث اقتصادی، فرهنگی و مذهبی در اسلـامـ‌آباد و کابل فعال بوده‌اند. به عنوان مثال آمارهای سر انگشتی نشان می‌دهد عربستان تعداد زیادی از مدارس مذهبی با گرایش وهابی و سلفیت جهادی در ۲ کشور افغانستان و پاکستان(همسایه‌هـای شرقی ایران) با صرف هزینه‌های هنگفت از سال‌ها پیش تأسیس کرده و همچنان به دنبال گسترش نفوذ وهابیت در میان مردمان 2کشور است. یکی از مناطقی که عربستان در آنجا سرمایه‌گذاری‌های زیادی در جهت راه‌اندازی مدارس مذهبی صورت داده منطقه (گلگت بلتستان) واقع در شمال پاکستان بوده که همـ‌مرز با کشور چین است. سعودی‌ها در این منطقه که آرایش دینی آن عمدتاً از شیعیان است، اقدامـ به تأسیس مدارس مذهبی با گرایش وهابی کرده‌اند و به دلیل مشکلـات اقتصادی و عدمـ توسعه در این ایالت بسیاری از خانواده‌ها مجبور به راهی کردن فرزندان خود به این مدارس هستند. این مثال‌ها تنها بخشی از دلـایل ریشه‌ای برای ورود عربستان سعودی به پرونده صلح افغانستان است که در گذشته همـ پیش‌بینی این موضوع از سوی تحلیلگران و نهادهای مطالعاتی شده بود. اما آنچه باید مورد نظر قرار بگیرد این است که ایالـات متحده برای وارد کردن پرونده افغانستان به فضای جدید، در صدد است از بازیگران دیگر استفاده کند که طبیعتاً یکی از آنها عربستان است. پر رنگ شدن نقش (زلمی خلیل‌زاد) در مذاکرات افغانستان، یکی دیگر از دلـایل باز شدن پای عربستان سعودی به گفت‌وگو با طالبان است. سیاست خلیل‌زاد بر این اساس است که هر طور شده قبل از انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۰ در امریکا، باید پرونده صلح با طالبان به یک نقطه مشترک برسد، لذا تیمـ ترامپ معتقد است فضای فعلی بهترین زمان برای آرامـ کردن طالبان و امضای توافق اولیه است و اینجاست که آنها به دنبال ورود عربستان به کابل هستند.

عربستان به دنبال ماجراجویی ایدئولوژیک

باید توجه داشته باشیمـ پاکستان، امارات عربی متحده و عربستان‌سعودی اعلـامـ کرده‌اند برای به نتیجه رساندن پرونده صلح آماده هرگونه همکاری برای راضی کردن طالبان هستند اما چالش پیش‌روی منطقه جنوب آسیا این است که سعودی‌ها به دنبال نفوذ ایدئولوژیک خود در منطقه جنوب آسیا و شبه‌قاره خواهند بود، چرا که اگر ایالـات متحده به صورت جدی از افغانستان خارج شود، بدون شک منافع زیادی در این راستا به ریاض اعطا می‌کند و یکی از مسائل بحث شریک‌سازی طالبان در قدرت و ماجراجویی ایدئولوژیک ریاض در منطقه جنوب آسیا خواهد بود.

در این بین یکی از طرح‌هایی که از سوی گلبدین حکمتیار (رهبر حزب اسلـامی شاخه حکمتیار) از گذشته تا به امروز مطرح شده‌است، بحث اعطای یک یا چند ولـایت به طالبان برای هدایت آنهاست تا از این طریق طالبان را در قدرت شرکت دهند. بنابراین ورود عربستان و امارات به کابل و پرونده صلح با طالبان یکی از موضوعاتی خواهد بود که حداقل در عرصه بهمـ‌ریختگی‌های ایدئولوژیک و حتی احیای جریان‌های افراطی در جنوب آسیا می‌تواند به عنوان یک زنگ خطر جدی برای منطقه به حساب بیاید.

نویسنده: مصطفی امجدی

 







*
*

*



نیز بخوانید

چین و سیاست خاورمیانه‌ای جدید ترامپ


دوئل امریکا و روسیه در انتخابات افغانستان


بیداد گرسنگی کودکان اروپایی


آیا عبداله می‌خواهد جمعیت، پراکنده شود؟


تلفات نظامیان، هزینه سنگین اصلـاحات امنیتی؟


غرب به بن ‌بست رسیده است


انتخابات ریاست جمهوری؛ مجاهدین کجا هستند؟


سخنی با سلطان فیسبوک در افغانستان


آیا رژیمـ صهیونیستی در افغانستان نیرو دارد؟!


تفکر استراتژیک در وضعیت عدمـ اطمینان در خاورمیانه

بالـا          نشریه انصار ©  |  درباره ما  |  ارتباط با ما  |  پیوندها  |  طراحى و پشتيبانى توسط: شركت شبكه نگاه
استفاده از مطالب اين سايت با ذكر منبع (لينك سايت) مجاز است. فروشگاه اینترنتی نعلبندان