1397-7-3     2018-9-25     بروز شده در: 1397/7/1 - 20:08:17      ENGLISH  
پربازدیدها
پربحث ها


به فیسبوک ما بپیوندید.


ما را در تویتر دنبال کنید.


مشترک کانال تلگرامـ ما شوید.


خواندنی ها
مرگ و ماندن؛ روایت مسافری بازگشته از شهر آشوب

10 حقیقتی که اعتماد شما را به سازمان سیا از بین میبرد

از زندگی‌هـالیوودی تا معنویت اسلـامـ

هشدار قرآنی امامـ علی(علیه السلـام) درباره خلف وعده مسئولـان به مردمـ

در سایه سار قلمـ

ماجرای کشوری که یک شبه گدا شد / سرگذشتی که باید از آن درس گرفت

یک افغانستانی در قزاقستان ۵۸ هزار دالر پیداشده را به صاحبش بازگرداند

تعداد حملـات تروریستی در افغانستان و دنیا چقدر است؟

گل حیدر، یا زینب...

گمانه‌زنی‌ها درباره خروج سفیر امریکا از هتل «اینترکانتیننتال» پیش از حمله مهاجمان انتحاری

کف زدن حامد کرزی برای رئیس رژیمـ کودک کُش و اشغالگر قدس

تصمیمـ ترامپ یعنی پایان کار اسرائیل/ در صورت حمله اسرائیل در دفاع از سوریه تردید نمی‌کنیمـ

درباره صله رحمـ بیشتر بدانید

مردی که دنیا را نجات نداد

پشیمانمـ، زندگی امـ را تباه کردمـ

آرشیو خواندنی ها


مقالـات
حمله عقاب به خرس و اژدها

ذلیل شدن عاشورا ستیزان

شیعه هر چه دارد از عاشورا است

بردگی مدرن در فضای مجازی/ قسمت اول

واکاوی حمله اخیر اسرائیل به سوریه؛ چرا دمشق پاسخ کوبنده نمی‌دهد؟

زهیر میرود، اما اما پارچه‌هـا و پرچمـ‌هـای عزاداری حسینی فراگیرتر خواهد شد

امامـ سجاد علیه السلـامـ از کربلـا تا شهادت

زمزمه‌های سیاسی حذف دالر از مبادلـات جهانی

احمد شاه مسعود، پاسدار زبان فارسی در آشفتگی‌هـای افغانستان

راهبردهای ناکامـ، جنرال‌های ناتوان

تعصب ورزی کنش غیر عقلـائی جامعه دینی

جنگ افغانستان تمامـ نمی شود؟!

دنیای رقابتی رسانه‌هـا

خرید اس -400؛ دروازه‌ایی برای تقابل نزدیک ترکیه با غرب

انتخابات؛ از صندوق‌های خالی تا رأی‌های خیالی

آرشیو مقالـات


مصاحبه ها
کارشکنی‌های امریکا؛ زمینه‌ساز طرح بازبینی در پیمان‌نامه امنیتی کابل- واشنگتن

بحران استعفاها در پرتو برنامه واشنگتن برای صلح کابل با طالبان

برخی خارجی‌هـا به دنبال تأمین منافع خود در افغانستان هستند

«ائتلـاف بزرگ ملی افغانستان» بدنبال چیست؟

تحلیلگران: تغییر حکومت در پاکستان تاثیری در بهبود اوضاع افغانستان ندارد/ عمران خان: می‌خواهمـ با افغانستان روابط خوب داشته باشیمـ

تاریخ نشر:
1396/10/5 - 10:09:03
تعداد بازدید: 234
با دوستان خود به اشتراک بگذارید

شوروری در افغانستان، از تجاوز تا شکست
شوروری در افغانستان، از تجاوز تا شکست

6 جدی برابر است با سالروز تهاجمـ نظامی شوروی به خاک افغانستان. به همین بهانه بر آن شدیمـ تا با بررسی رخدادهای تاریخی قبل و بعد از این واقعه، یاد و نامـ مجاهدان راستین حق علیه باطل را زنده داریمـ.

پس از پیروزی كودتای كمونیسیتی 7ثور1357، روس‌هـا در این گمان بودند كه حكومتی در كابل بنا شده كه حافظ منافع آنها میباشد و كمونیست‌ها، سرمستانه میاندیشیدند كه به تمامـ آرزوها و آرمان‌های سیاسی و اجتماعی خود رسیده و ضمن تحقق بدون دردسر حاكمیت خود، جامعه افغانستان را طی چند سال به یك جامعه سوسیالیستی بیطبقه مبدّل خواهند كرد. اما حكومت با سبك‌سری، افراط كاری و روی كار گرفتن خشونت و دهشت افكنی در میان مردمـ، با مقاومت و ستیز پیش بینی نشده و وصف ناپذیر مردمـ مسلمان ودلیر افغانستان روبرو شدند. مقاومت مردمـ تحقق این رؤیاها را جداً به مخاطره انداخته، شادمانی روزهای نخستین پیروزی را به تلخ كامی، نگرانی و خواب‌هـای پریشان مبدل ساخت[1]، تاجایی كه از بدو كودتای هفت ثور تا زمان اشغال افغانستان توسط ارتش سرخ در تاریخ 6 جدی 1358، نزدیك به هفتاد قیامـ در نقاط مختلف افغانستان صورت گرفت.[2]

از میان این قیامـ‌هـا میتوان به قیامـ نورستان، مردمـ دره صوف، مردمـ مناطق هزاره جات، 24 حوت هرات و چنداول اشاره كرد كه دو قیامـ اخیر از مهمترین و موثرترین آن‌هـا در رابطه با هجومـ نظامی شوروی میباشند.

زمینه سازی برای هجومـ نظامی

روس‌هـا در چند مرحله از تاریخ افغانستان دست به امضای تفاهمـ نامه‌هـای نظامی با کابل زده اند كه این تفاهمـ نامه‌هـا، هر كدامـ به نحوی وابستگی بیشتر را برای افغانستان به دنبال آورد. اولین مرحله این قراردادها به زمان امان اله خان و "معاهده بیطرفی و عدمـ تعرض متقابل" موسومـ به معاهده پغمان(درسال 1305) بر میگردد. درآن مرحله از تاریخ هدف از امضای این قرارداد، زمینه سازی برای سركوب مسلمانان بخارا كه در آن زمان تحت سیطره روس‌هـا بود و ثانیاً قراردادن افغانستان در خط سیاسی روسیه بود. زیرا بیطرفی افغانستان از نظر روس‌هـا به معنی عدمـ پشتیبانی این كشور از مجاهدان بخارا و دوری از رقبای قدرتمند غربی شوروی ارزیابی میشد. همچنین در سال 1310 در زمان نادرخان، دومین قرارداد "عدمـ تعرض متقابل و بیطرفی" با پیشنهاد روس‌هـا به امضا رسید كه منجر به تداومـ اهداف معاهده اول میشد.

مهمترین قرارداد در این زمینه معاهده دوستی 14قوس 1357 در زمان دولت تره‌كی میباشد. پس از تشنج اوضاع داخلی افغانستان به دلیل قیامـ‌هـای مردمی و كنارزده شدن جناح پرچمـ، روس‌هـا تصمیمـ گرفتند كه قبل از وخیمـ شدن اوضاع، یك سند نظامی و در واقع بهانه‌ای برای اشغال نظامی افغانستان را با دولت تره كی به امضا برسانند. از این از رو با دعوت برژنف، تره‌كی در كنار حفیظ اله امین در صدر یك هیئت عالی رتبه سیاسی عازمـ مسكو گردیدند. مهمترین دستاورد شوروی از این سفر، امضای "قرارداد دوستی و همكاری مشترك بین افغانستان و اتحاد شوروی" در طی 15ماده، كه بین تره‌كی و برژنف به امضا رسید میباشد. روس‌هـا با تحمیل این معاهده بر گُرده افغانستان، زمینه سازی لـازمـ را برای اشغال نظامی فراهمـ نمودند. البته بستن این قرارداد، با جوسازی‌هـای هوشمندانه روس‌هـا توأمـ بود. دو ماه قبل از امضای این قرارداد سفیر امریكا در كابل، طی یك عملیات آدمـ ربایی با مداخله پلیس ترور شد. این جریان مشكوك كه احتمالـا با حمایت دولت و نقشه روس‌ها رهبری می‌شد، دو پیامد مثبت برای روس‌هـا در پی داشت، اول اینكه با مقصر شناختن گروه‌های مقاومت مردمی، اوضاع افغانستان متشنج جلوه داده میشد، و ثانیا با این اقدامـ امریكا و متحدانش در منطقه متهمـ به دخالت در اوضاع داخلی افغانستان میشدند، و هر دوی این پیامدها میتوانست بهانه‌ای برای مداخله مستقیمـ شوروی در افغانستان باشد.

از طرفی چنانچه گفته شد، قیامـ‌هـای مردمی مانند قیامـ هرات و چنداول، نگرانی روس‌هـا را، در مورد ازدست دادن طعمه دیرینه خود در منطقه، دوچندان میكرد. پروفسور جان اریكسن استاد دانشگاه ادینبرو، آغاز زمینه سازی عملی روس‌هـا برای مداخله نظامی در افغانستان را بعد از قیامـ 24 حوت هرات میداند و معتقد است كه روس‌هـا بعد از این قیامـ بود كه نقشه عملیات تهاجمی به افغانستان را كشیدند[3]. اما دلـایل تاریخی بررسی شده نشان میدهد كه روس‌هـا از دیرباز به دنبال تصرف افغانستان بوده و با هرشیوه و بهانه‌ای سعی در حفظ این سرزمین داشته اند.

انگیزه‌هـای لشكركشی

علـاوه بر اهداف دیرینه شوروی در افغانستان، مهمترین عواملی كه روس‌هـا را در لشكر كشی نظامی به خاك كشورمان ترغیب میكرد را به صورت خلـاصه، میتوان در ذیل برشمرد:

1-تقاضای مكرر خلقی‌هـا: جنرال گروموف(فرمانده كل نیروهای نظامی شوروی در افغانستان) در كتاب "ارتش سرخ در افغانستان" در مورد درخواست‌هـای مكرر خلقی‌هـا از دولت اتحاد جماهیر شوروی برای اعزامـ نیروی نظامی به كشور، به تفصیل به بحث پرداخته است. وی در این كتاب به دستپاچگی تره كی بعد از قیام24حوت هرات پرداخته و متن مكالمه تلفنی تره كی و كاسیگین(نخست وزیر وقت شوروی) را درج كرده است. با مطالعه این مكالمه تلفنی عمق سرسپردگی رژیمـ كمونیستی افغانستان به اتحاد جماهیر شوروی و استیصال آنها در برابر نیروی الهی مردمـ به وضوح قابل مشاهده است. همچنین در این مكالمه تلفنی تره كی به صراحت از كاسیگین درخواست اعزامـ نیروی نظامی به خاك افغانستان را میكند، اما روس‌هـا كه هنوز زمینه لـازمـ برای هجومـ نظامی را نچیده اند تنها به این درخواست تره كی با كمك‌هـای تسلیحاتی و نظامی پاسخ میدهند[4]. پس از تره‌كی، امین همـ كه با خودكامگی‌ها، افراط كاری‌هـا و خشونت‌هـایی كه به خرج داده بود، مقدسات، شرافت و كرامت مردمـ را زیر پاگذاشته و برای حفظ قدرت و زنده ماندن خود، نیازمند استمداد از نیروهای ارتش سرخ بود، تاجایی كه طبق اسناد منتشر شده در كل دوران تره كی و امین 20 تقاضا توسط نمایندگان شوروی برای اعزامـ نیروی نظامی به افغانستان صورت گرفت كه از این بین 7 نامه توسط شخص امین در زمان حكومتش ارسال شده است.[5]

2- خلـاص شدن از شر حفیظ اله امین: به اذعان مقامات شوروی، امین با رفتار ناشیانه، خودكامه و قساوت‌بار خویش، باعث خشمـ مردمـ افغانستان و قیامـ آنها شده است، ولذا ناگزیر باید او را از صحنه برداشت تا قیامـ مردمـ فروكش كرده و رژیمـ كمونیستی از خطر سقوط نجات یابد. در مواردی دیگر، تمایل شوروی در حذف امین را به دلیل گرایش وی به غرب و امریكا دانسته اند: (امین با مقامات امریكایی تماس و ارتباط برقرار كرده است و ممكن است افغانستان در كامـ این كشور(امریكا) فرو رود، لذا باید او را برداشت تا این خطر از بین برود).[6] از طرفی فراموش نشود كه امین بر خلـاف تمایل شوروی، با حذف تره كی، در طی كودتای نافرجامـ 25 سنبله سال 1358 به قدرت رسیده و این خود باعث ایجاد كدورت‌هـایی میان امین و شوروی میشد.

3-نجات رژیمـ كمونیستی: روس‌هـا در طی سال‌هـای متمادی با چیدن توطئه‌هـا و نقشه‌های فراوان، سعی در ایجاد حكومتی داشتند كه تامین كننده منافع آنها در منطقه باشد و از طرفی جلو نفوذ مخالفان آنها را بگیرد. از این رو پس از تلـاش‌هـای فراوان، با حمایت از كودتای 7ثور1357 توانستند، به اندكی از خواسته‌هـای خود در افغانستان برسند. حفظ این نظامـ كمونیستی و نجات آن از سقوط در كامـ انقلـاب‌هـای مردمی از مهمترین اهداف سیاسی-استراتژیكی شوروی بود.

4- ترس از گرایش افغانستان به انقلـاب اسلـامی ایران یا امریكا و غرب: روس‌هـا كه هزینه‌هـای فراوانی برای انقلـاب كمونیسیتی افغانستان كرده بودند، از یك طرف به خاطر از دست رفتن این هزینه‌هـا و موقعیت خود در افغانستان و از طرفی به خاطر هراس از گرایش افغانستان به سوی رژیمـ بنیادگرای اسلـامی كه به تازگی در همسایگی غربی افغانستان شكل گرفته بود، یا رژیمـ طرفدار غرب و امریكا، سعی در حفظ این رژیمـ كمونیستی داشتند.[7]

5- گسترش نفوذ و ایجاد پایگاه‌هـای بیشتر در آسیا، اطراف خلیج فارس و خاورمیانه: چنانچه یك نویسنده كنجكاو امریكایی ذكر میكند:(این اولین مورد تجاوز نیروهای شوروی به مرزهای قانونی یك كشور مستقل بود و این تصور را به وجود آورد كه مسكو در صدد است از افغانستان به عنوان یك سكوی پرش برای قبضه كردن حوزه‌هـای نفتی خلیج فارس و ایجاد پایگاه‌هـای نظامی در اقیانوس هنداستفاده كند).[8] و در واقع این همان چیزی بود كه "گورباچف" نیز در خاطرات خود به همین صورت یادآور شده است.

آغاز لشكركشی و تجاوز

روس‌هـا با توجه به انگیزه‌هـا و دلـایل فوق، به بهانه تقویت ارتش شكست خورده امین و تره كی، در سال 1358 مقدار زیادی سلـاح و مهمات وارد افغانستان كردند. این سلـاح‌هـا شامل یكصد دستگاه تانك تی-62، جنگنده‌هـای میگ 21 و 23 و اس-یو، نفربرهای ام-16 و همچنان 36 فروند هلیكوپتر پیشرفته ام-آی24 میشد. در اسد 1358 صد فروند هواپیمای جدید را در پایگاه هوایی کندهار مستقر ساخته و در میزان همان سال مارشال پاولوفسكی فرمانده نیروهای زمینی شوروی با 60 نفر از جنرال‌هـای برجسته روس به منظور تهیه نقشه و شناسایی نقاط استراتژیك وارد افغانستان شدند. سپس حدود1500 سربازشوروی در ماه قوس در پایگاه هوایی بگرامـ و فرودگاه بین المللی كابل مستقر گردیدند. روس‌هـا حفیظ اله امین را واداركردند كه به قصر دارالـامان در جنوب غرب كابل برود تا تجاوز نظامی به شهر آسان‌تـر گردد. پس از این اقدامـ، در تاریخ 3جدی یك پل هوایی بین كابل-تاشكند برقرار گردید و یك گروه از لشكر105 هوابرد شوروی وارد كابل شده و در نقاط مهمـ شهر جابجا گردید، تا تاریخ 6جدی حدود پنج هزار سرباز روسی وارد كابل شدند. ساعت شش عصر روز پنجمـ جدی، غرش توپ و گلوله قصر دارالـامان را به لرزه درآورد و درگیری میان ارتش روس و محافظان قصر آغاز گردید. به این ترتیب حفیظ اله امین كه برای نجات خود دست به دامان شوروی شده بود، با دست خود، خود را به چاه هلـاكت افكند. بعداز حدود یك ساعت صدای ببرك كارمل از رادیو تاجیكستان پخش شد و ببرك ضمن برشمردن جنایات امین، او را "میرغضب" خواند و اعلـامـ كردكه امین برای ابد به همراه چند نوكرش از صحنه زندگی محوگردیده اند.[9]

توجیه تجاوز

پس از اقدامـ خطرناك و خارج ازعرف و منطق بین المللی، روس‌هـا ناگزیر بودند كه به گونه‌ای این اقدامـ خویش را برای اقناع اذهان عمومی توجیه نمایند و لذا از جانب كمیته مركزی حزب كمونیست اتحاد شوروی مقالـاتی تهیه گردید و در اختیار رسانه‌هـای گروهی آن كشور قرار گرفته و به علـاوه نامه‌هـایی به صورت جداگانه به نمایندگی شوروی در شورای امنیت و دیگری به كشورهای همـ پیمان شوروی فرستاده شد. دو نكته در این نامه‌هـا ذهن خواننده را بیشتر به خود منعطف میسازد. این دو نكته قانونی مربوط به منشور سازمان ملل متحد و قرارداد 14قوس 1357 بین افغانستان و شوروی بود.

1- استناد به ماده 51 منشور سازمان ملل متحد: در نامه‌ای كه شوروی به شورای امنیت سازمان ملل متحد گسیل میدارد، با استناد به ماده 51 منشور این سازمان، قصد توجیه تجاوز خود به افغانستان را میكند. در قسمتی از این نامه پس از متهمـ كردن كشورهای همسایه و جلوه دادن دست‌هـای خارجی در ناآرامی‌هـای افغانستان، این چنین آمده است: (در این رابطه لـازمـ است همچنان تاكید كنیمـ كه اتحاد شوروی و افغانستان از حقوق حقه خود مبنی بر دفاع انفرادی یا جمعی كه در ماده 51 آیین نامه  سازمان ملل(منشورسازمان ملل متحد) درج گردیده است، بهره میگیرند. به گونه‌ای كه روشن است، بسیاری از دولت‌هـا، از جمله اعضای دایمی شورای امینت سازمان ملل متحد به خاطر حفظ و احیای صلح جهانی و امنیت، بارها ازاین حق انكار ناپذیر استفاده كرده اند).

2- استناد به معاهده 14قوس 1357: در نامه‌ای كه اتحاد جماهیر شوروی به همـ پیمانان خود مینویسد، در ابتدا باردیگر سعی در متهمـ كردن دست‌هـای بیگانه مانند نیروهای ارتجاعی(مجاهدین اسلـامی در افغانستان)، امپریالیسمـ امریكا و CIA و همچنان رهبران پكن كرده و سپس به ماده 4تعهدنامه بین المللی امضاشده در تاریخ 14قوس 1357 میان افغانستان و شوروی استناد میكنند. در ماده 4 این معاهده آمده است:( جانبین متعالیه تعهد كننده، با عملكرد مطابق روحیه‌ی سنت‌هـای دوستی و همسایگی نیكی و همچنان مطابق آیین نامه سازمان ملل متحدبا همـ به رایزنی پرداخته و با توافق هر دو جانب، تدبیرهای لـازمـ را به منظور تامین امنیت، استقلـال و تمامیت ارضی طرفین اتخاذ مینمایند. به خاطر تحكیمـ توانایی دفاع جانبین متعالیه‌ی تعهد كننده، آنان به همكاری در عرصه‌ی نظامی ادامه خواهند داد).

لحظه خروج سربازان روس از شهر مرزی حیرتان

پیامدهای دخالت شوروی در افغانستان

روس‌هـا، چه با دخالت مستقیمـ نظامی، چه با دست نشانده‌هـای خود در خاك افغانستان، هزاران پیامد ناخوشایند را بر گُرده ملت مظلومـ افغانستان تحمیل نمودند. شمارش و ذكر تمامـ این پیامدها نیازمند مطالعه و تحقیق در خور شأن آن میباشد. اما به صورت تیتروار میتوان این پیامدها را این چینین برشمرد:

1- بیثباتی سیاسی؛ این بیثباتی در حدی بود كه در دوران حاكمیت كمونیست‌هـا در افغانستان، چه قبل از حمله نظامی و چه بعد از آن، هرگز روحیه اتحاد و انسجامـ در بین سیاستمداران ایجاد نگردید و همواره در صحنه سیاسی، شاهد پشت پا زدن سیاستمداران نسبت به همـ بوده ایمـ.

2- تبدیل حكامـ افغانستان به فرمانروایانی خودفروخته، وابسته و مستبد و خشن نسبت به مردمـ.

3- به جود آمدن ده‌هـا كودتای قطعی، احتمالی و سركوب شده و صدها قیامـ مردمی در افغانستان كه هر كدامـ از آنها باعث از بین رفتن خون هزاران وطن پرست، نظامی، معلمـ، دهقان، روحانی و... گردید.

4-از بین بردن دین، مذهب و گرایشات الهی، تبلیغ افكار ماركسیستی و كمونیستی، كشتار، زندانی و تبعید هزاران روحانی و مولوی، به طوریكه در دوران جهاد و تا كنون، خلأ رهبری در میان جامعه اسلـامی افغانستان دیده میشود.

5-فرار مغزها از افغانستان: آن عده از روشنفكرانی كه مخالف دولت كمونیستی بودند و از سركوب‌هـا و كشتارها جان سالمـ به در برده بودند نیز، با مهاجرت از وطن، زمینه ساز فرار بزرگ مغزها گشتند؛ مغزهایی كه از دست رنج ملت فقیر افغانستان تربیت شده بودند.

6-تخریب بنیاد اقتصادی، غارت ثروت‌هـای طبیعی، دزدی و چپاول سرمایه‌هـای ملی افغانستان ازجمله موزه‌هـا، آثار باستانی و مكان‌هـای تاریخی توسط كمونیست‌هـا و متجاوزین و در اثر حمله و دفاع‌هـای ناشی از جنگ.

7- از بین رفتن زیرساخت‌هـای اجتماعی-فرهنگی افغانستان و باقی ماندن روحیه ستیزه جویی، جنگ طلبی و خونخواهی بین مردمـ، كه ناشی از عدمـ اعتماد آنها به یكدیگر و نظامـ حكومتی بود.

این تنها مواردی بسیار اندك از آثار تجاوزات شوروی به افغانستان میباشد؛ كشوری كه تاكنون طعمـ آرامش واقعی را نچشیده است.

اکنون پس از گذشت 38 سال از آغاز تجاوز نظامی شوروی به افغانستان، (ولـادیمر پوتین) رئیس‌جمهوری روسیه و میراث‌دار شوروی بزرگ، حمله و تجاوز نظامی به خاک افغانستان را یک اشتباه بزرگ از سوی مقامات شوروی تلقی می‌کند.

 

پاورقی:

[1] گروه پژوهش سینا(برای) دفتر نمایندگی مقامـ معظمـ رهبری در امور افغانستان، افغانستان در سه دهه اخیر، قمـ، ثقلین، ص313

[2] مصباح زاده، سید محمد باقر، تاریخ مختصر سیاسی افغانستان، مشهد،مرندیز، 1388،ص214

[3] همان ص 236

[4] گروموف، ارتش سرخ در افغانستان، ترجمه عزیز آریانفر، ص 6-16، به نقل از افغانستان در سه دهه اخیرص231

[5] جنگ در افغانستان، انستیتوتاریخ نظامی فدراسیون روسیه، ص234-237 به نقل از افغانستان در سه دهه اخیر،ص326

[6] افغانستان در سه دهه اخیر، ص328

[7] همان ص 330

[8] پشت پرده افغانستان ص 10، به نقل از همان

[9] تاریخ مختصر سیاسی افغانستان، ص 250







*
*

*



نیز بخوانید

حمله عقاب به خرس و اژدها


ذلیل شدن عاشورا ستیزان


شیعه هر چه دارد از عاشورا است


بردگی مدرن در فضای مجازی/ قسمت اول


واکاوی حمله اخیر اسرائیل به سوریه؛ چرا دمشق پاسخ کوبنده نمی‌دهد؟


زهیر میرود، اما اما پارچه‌هـا و پرچمـ‌هـای عزاداری حسینی فراگیرتر خواهد شد


امامـ سجاد علیه السلـامـ از کربلـا تا شهادت


زمزمه‌های سیاسی حذف دالر از مبادلـات جهانی


احمد شاه مسعود، پاسدار زبان فارسی در آشفتگی‌هـای افغانستان


راهبردهای ناکامـ، جنرال‌های ناتوان

بالـا          نشریه انصار ©  |  درباره ما  |  ارتباط با ما  |  پیوندها  |  طراحى و پشتيبانى توسط: شركت شبكه نگاه
استفاده از مطالب اين سايت با ذكر منبع (لينك سايت) مجاز است. فروشگاه اینترنتی نعلبندان