1397-8-27     2018-11-18     بروز شده در: 1397/8/22 - 19:13:19      ENGLISH  
پربازدیدها
پربحث ها


به فیسبوک ما بپیوندید.


ما را در تویتر دنبال کنید.


مشترک کانال تلگرامـ ما شوید.


خواندنی ها
افزایش اسلـامـ ستیزی در آلمان

اقیانوس عشق

بازخوانی تاریخ/ خاشقجی در افغانستان چه می‌کرد؟

چرا قرارداد معادن طلـا و مس افغانستان در واشنگتن امضاء شد؟! + واکنش ارگ

مرگ و ماندن؛ روایت مسافری بازگشته از شهر آشوب

10 حقیقتی که اعتماد شما را به سازمان سیا از بین میبرد

از زندگی‌هـالیوودی تا معنویت اسلـامـ

هشدار قرآنی امامـ علی(علیه السلـام) درباره خلف وعده مسئولـان به مردمـ

در سایه سار قلمـ

ماجرای کشوری که یک شبه گدا شد / سرگذشتی که باید از آن درس گرفت

یک افغانستانی در قزاقستان ۵۸ هزار دالر پیداشده را به صاحبش بازگرداند

تعداد حملـات تروریستی در افغانستان و دنیا چقدر است؟

گل حیدر، یا زینب...

گمانه‌زنی‌ها درباره خروج سفیر امریکا از هتل «اینترکانتیننتال» پیش از حمله مهاجمان انتحاری

کف زدن حامد کرزی برای رئیس رژیمـ کودک کُش و اشغالگر قدس

آرشیو خواندنی ها


مقالـات
چرایی جنگ جدید رژیمـ صهیونیستی در غزه

بایدها و نبایدهای امنیت مناطق مرکزی

خروج از یک توهمـ قدیمی با ارتش اروپایی

جنگ الحدیده؛ نبرد مرگ و زندگی برای ائتلـاف سعودی‌-اماراتی

شکاف‌ در دستگاه‌های امنیتی و انتقال قدرت در تاجیکستان

تغییر ساختار نظامـ، همـ ممکن است همـ مشروع

ساکنان بزرگترین زندان دنیا چگونه روزگار میگذرانند؟

ژنوساید ارزگان؛ نه (منازعه قومی) نه (حادثه)

مدینه در ماتمـ، رحلت پیامبر اکرمـ صلی ا... علیه و آله و سلمـ

کمیسیون حقوق بشر: ادامه درگیری‌ها در ارزگان پیامدهای ناگوار انسانی را در پی خواهد داشت

امامـ حسن مجتبی علیه‌السلـامـ و آن همه مصیبت و اندوه

شما آدمـ بافرهنگی هستید؟

ویژه نامه شهادت امامـ رضا(ع)

«تاج و تخت» ترامپ در گرو تحریمـ ایران

سد مقابله با داعش در افغانستان شکست؟

آرشیو مقالـات


مصاحبه ها
کارشکنی‌های امریکا؛ زمینه‌ساز طرح بازبینی در پیمان‌نامه امنیتی کابل- واشنگتن

بحران استعفاها در پرتو برنامه واشنگتن برای صلح کابل با طالبان

برخی خارجی‌هـا به دنبال تأمین منافع خود در افغانستان هستند

«ائتلـاف بزرگ ملی افغانستان» بدنبال چیست؟

تحلیلگران: تغییر حکومت در پاکستان تاثیری در بهبود اوضاع افغانستان ندارد/ عمران خان: می‌خواهمـ با افغانستان روابط خوب داشته باشیمـ

تاریخ نشر:
1395/8/30 - 10:32:31
تعداد بازدید: 386
با دوستان خود به اشتراک بگذارید

رویکرد نوین عربستان در نگاه به حزب جمعیت اسلـامی و هواداران اصلـاحات و همگرایی درافغانستان
رویکرد نوین عربستان در نگاه به حزب جمعیت اسلـامی و هواداران اصلـاحات و همگرایی درافغانستان

 فرزاد رمضانی بونش /پژوهشگر مسائل منطقه/ ارسالی برای روزنامه انصار

شمسه

پس از سرنگونی طالبان در 1380 خورشیدی ریاض دولت نوین در کابل را پذیرفت و در مقابل نیز رهبران افغانستان سفرهایی به ریاض داشتند. در این بین در سالهای گذشته و از آغاز دولت وحدت ملی افغانستان جناح  اشرف غنی جایگاه برجسته‌ای برای عربستان در سیاست خارجی خود قائل بود، چنانچه نقش ویژه‌ای برای عربستان سعودی در سیاست خارجی‌ تعریف و جایگاه مناسبی در طرح پنج‌ حلقه‌ای سیاست خارجی اختصاص داد و با سفرهای سیاسی به عربستان، پشتیبانی از حمله عربستان به یمن به روابط بعدی نو بخشید. اما این نوع نگاه مثبت در بین نیمه دومـ دولت وحدت ملی به رهبری دکتر عبداله نسبت به عربستان وجود نداشت. با این حال اخیرا دکتر عبداله در جریان سفر به عربستان با ملک سلمان بن عبدالعزیز آل سعود پادشاه، شاهزاده محمدنایف معاون اول شورای وزیران شهزاده محمدبن سلمان بن عبدالعزیز و وزیران دیگر دیدار کرد. در واقع هر چند در این سفر نمایندگان دو کشور در مورد تحکیمـ روابط دوستانه، مبارزه با تروریسمـ، استحکامـ صلح و ثبات در افغانستان و منطقه، سرمایه‌گذاری، روابط تجاری، کمک و سرمایه گذاری در عرصه آموزش و رسیدگی به مشکلـات مهاجران افغانستان مقیمـ عربستان سعودی گفتگو کردند، اما نوع دیدارها و میزبانی نشان از رویکرد نوین عربستان در افغانستان در نگاه به حزب جمعیت اسلـامی و هواداران اصلـاحات و همگرایی در افغانستان است. در این نوشتار تلـاش میشود به مهمترین اهداف عربستان در رویکرد نوین پرداخته شود.

تعامل با مخالفان افغانستانی و بسترسازی برای حضور بیشتر:

از نگاه بیشتر منتقدان افغانستانی از آنجا که مردمـ افغانستان چند قومی و تعامل مثبتی با همه مذاهب اسلـامی داشته و دارای فرهنگ مذهبی ملی بیشتر حنفی و شیعی بوده،  نقش عربستان در طول سی سال گذشته در گسترده جغرافیایی افغانستان بیشتر تخریبی و ایدئولوژیک بوده و ریاض در میانجی گری، فشار بر طالبان، کمک اقتصادی به دولت و مردمـ افغانستان و... تلـاش گسترده‌ای نکرده است. در همین راستا در یک دهه گذشته بسیاری از احزاب چون ائتلـاف ملی افغانستان و همچنین تاجیکها و شیعیان به حضور افزایشی عربستان در  افغانستان نگاهی منفی داشته اند. اما اینک عربستان با روابط بهتر با مهمترین جناح منتقد خود در بدنه دولت وحدت ملی افغانستان به بسترسازی برای حضور بیشتر میاندیشد. در این راستا پس از گذشت دو سال از تشکیل حکومت وحدت ملی، عربستان سعودی تلـاش دارد تا با هر دو جناح حاضر در قدرت افغانستان ارتباط داشته و شریکان نوینی در افغانستان به دست آورد.

در واقع در سه دهه گذشته روابط سعودی با جمعیت اسلـامی افغانستان و دولت اسلـامی استاد ربانی با چالش‌هـای بسیاری روبرو بود و ریاض نسبت به این جریان عمده و بزرگ افغانستان همکاری جدی و راهبردی نداشت. در این بین سفر عبداله به عربستان و استقبال گرمـ مقامات سعودی نشان از رویکردهای نوین ریاض دارد. در این راستا باید گفت در حالی که در دو دور گذشته انتخابات ریاست جمهوری افغانستان ریاض عملـا از رقیبان دکتر عبداله پشتیبانی میکرد (در جریان جنجال‌هـای انتخابات ۲۰۰۹ میان حامد کرزی و دکتر عبداله، ترکی فیصل اعلـامـ کرده بود رئیس جمهوری حق پشتونها است) و در انتخابات دو سال گذشته نیز ریاض از مهمترین حامیان اشرف غنی بود، اما نخستین‌ بار در چند دهه است که مقامات عربستانی از یک شخصیت غیر نزدیک به پاکستان یا مخالف دعوت کرده و همچنین در اتفاقی نادر، ولیعهد عربستان به استقبال تیمـ عبداله به فرودگاه رفت. این تغییر نگرش در شرایطی است که در ماه‌هـای گذشته نیز اختلـافاتی بین دو تیمـ اصلی دولت وحدت ملی افغانستان رخ داده است. در این میان به نظر میرسد ریاض درشریط کنونی تلـاش میکند تا از دامنه مخالفت‌هـای ریاست اجرایی و تیمـ وی در دولت با سیاست‌هـای عربستان در افغانستان بکاهد و با نفوذ در تمامـ جریان‌هـای قدرت افغانستان همچون گذشته تنها به یک قومـ تکیه نکند. از این منظر کاهش مخالفت منتقدان افغانستان از ریاض میتواند بستری برای حضور بیشتر سیاسی فرهنگی و ایدئولوژیکی عربستان در افغانستان بویژه در بخش‌هـای غیر پشتون باشد و همچنین به همگرایی بیشتر این جناح با دوستان ریاض در افغانستان کمک کند.

مهار ایران در داخل و رقابت با قدرت‌هـای منطقه ای:

هر چند از نگاه اشرف غنی عربستان در خطوط سیاست خارجی در حلقه دومـ (نخست کشور‌هـای همسایه، دومـ کشورهای اسلـامی، سومـ کشور‌هـای غربی) قرار دارد اما عربستان به عنوان  یکی از کشورهای حامی تیمـ اشرف غنی امید فراوانی داشت تا فرصت‌هـای بیشتری را بدست آورد، اما موانع و دامنه مخالفت‌هـا و چالشهای داخلی و منطقه‌ای و بین المللی عملـا جایگاه عربستان را در افغانستان افزایش نداده است. این امر در حالی است که از آغاز شکل گیری دولت وحدت ملی و تقسیمـ قدرت میان عبداله و غنی، بسیاری عبداله را متمایل به ایران و هند و تیمـ اشرف غنی را متمایل به عربستان و امریکا میدانند. در این بین نفوذ رو به افزایش چین و هند در افغانستان در کنار نقش سنتی گذشته ایران و روسیه در افغانستان در شرایطی است که این چهار بازیگر نگاه مثبتی به حضور بیشتر عربستان در افغانستان ندارند. در این میان در وضعیت کنونی رقابت‌هـای منطقه‌ای نیز پادشاه عربستان مخالف شدید نفوذ ایران در افغانستان است. این امر در حالی است که سعودی‌هـا شیعیان، تاجیک‌هـا و حزب جمعیت اسلـامی و هواداران اصلـاحات همگرایی درافغانستان را نزدیک به تهران میبینند. در این شرایط با توجه به وضعیت کنونی افغانستان حضور و نفوذ بیشتر ریاض در بدنه حزب جمعیت اسلـامی و هواداران اصلـاحات و همگرایی درافغانستان میتواند جدا از مهار ایران به تقویت حضور امنیتی  سیاسی و ژئوپلتیک آنها در منطقه در مقایسه با دیگر بازیگران منطقه‌ای و بین المللی کمک کند. در این میان تشدید تنش با تهران در کنار تقویت حوزه نفوذ ایران در منطقه عربی انگیزه‌هـای ریاض را در جهت حضور فزاینده در همسایه شرقی ایران و مهار ایران از شرق بیشتر  کرده است و تا به نوعی با افزایش کمک‌هـای گوناگون سیاسی و اقتصادی خود به دولت افغانستان و گسترش روابط با جناح‌هـای آن قدرت ایران را در افغانستان مهار کند. گذشته از این ریاض سعی میکند تا با توجه به منطقه آسیای مرکزی، افغانستان به مثابه پایگاهی ایدئولوژیکی سیاسی و فرهنگی  برای حضور بیشتر در آسیای مرکزی باشد.‌ اما این امر تنها در صورت یاری غیرپشتون‌هـای شمال افغانستان و رهبران جمعیت اسلـامی و هواداران اصلـاحات و همگرایی در افغانستان به دست خواهد آمد.

میانجی گری و حضور سیاسی و ژئوپلتیک:

عبداله عبداله در جریان سفر خود به عربستان سعودی تاکید زیادی بر موضوع صلح در کشور داشته است؛ در واقع افغانستان هنوز بر نفوذ سنتی عربستان بر طالبان (نمایندگان پارلمان افغانستان اعلـامـ کرده اند که عربستان سالـانه 300 میلیون دالر به طالبان پرداخت می‌کند) اطمینان دارد و معتقد است کلید صلح در دستان رژیمـ سعودی است. همچنین از نگاه کابل عربستان سعودی شریک استراتژیک پاکستان در منطقه محسوب می‌شود و نفوذ معنوی و سیاسی ریاض بر اسلـامـ‌آباد می‌تواند پاکستان را متقاعد به همکاری در راستای صلح افغانستان کند. در این وضعیت توجه به سخنان ملک سلمان خطاب به طالبان (آنها باید حملـات خود علیه دولت افغانستان را متوقف کنند) به نظر میرسد ریاض تلـاش میکند تا از یک سو با افزایش نقش در میانجیگری بین طالبان با دولت کابل و نفوذ خویش طالبان را به میز مذاکرات کشاند. در بعد دیگری نیز عربستان میتواند بر پاکستان به عنوان بازیگر فعال در افغانستان، اعمال نفوذ و جدا از حل  مشکلـات دوجانبه اسلـامـ آباد و کابل نقش اصلی را در میانجیگری بین دو بازیگر داشته باشد. در همین راستا سلمان بن عبدالعزیز اشاره کرده است کابل و اسلـامـ آباد باید برای بحران دیپلماتیک کنونی راه حل پیدا و روابط‌شان را برای تأمین صلح در افغانستان بهبود بخشند.

گسترش نفوذ فرهنگی و دینی:

در چند دهه گذشته پشتیبانی عربستان از تفکر سلفی گری (سلفی گری میانه رو در مراکز رسمی و دانشگاه‌هـا، مساجد و مدارس مذهبی و رابطه بهتر با مرکز الرابط العالمـ الـاسلـامی در جده و یا پشتیبانی نامتوازن از گروههای رادیکال یا سلفی گری  از راه سازمان‌هـای امنیتی و استخباراتی در افغانستان) از مهمترین اهداف عربستان در افغانستان بوده است. در این راستا در وضعیت کنونی ریاض میتواند با تعامل بهتر با مخالفان افغانستانی خود در بدنه دولت افغانستان طرح‌هـایی چون دانشگاه اسلـامی بزرگ با هزینه ۵۰۰ ملیون دالری در ننگرهار، دانشگاه علومـ اسلـامی در شهر کابل، برگزاری نشست جهانی عالمان دین اسلـامـ برای افغانستان در آینده نزدیک به میزبانی عربستان حضور فزاینده‌تـر فرهنگی در افغانستان داشته باشد.

همکاری‌هـای بیشتر اقتصادی با افغانستان و تقویت حضور اقتصادی

 عربستان در گذشته با بستن معاهده استراتژیک با دولت افغانستان (با محور‌هـای اقتصادی، امنیتی و سیاسی) برای احیای نقش گذشته خود در افغانستان کوشیده است، اما در وضعیت کنونی از یک سو با توجه بیشتر به بخش‌هـای تجارت، اقتصاد، سرمایه گذاری، فرهنگی، سرمایه گذاری در افغانستان، افزایش تعداد بورسیه‌ها، حل مشکل اقامت مهاجران در عربستان، میزبان کنفرانس کمک به آبادانی و عمران افغانستان، برگزاری کنفرانس بین‌المللی پیگیری کنفرانس بروکسل در سال 2018، بررسی سرمایه گذاری بیشتر در افغانستان و... از دامنه انتقادات آنها در مورد کمـ توجهی ریاض به بازسازی افغانستان بکاهد و در بعد دیگری با بهتر شدن روابط ریاض با عمده ترین جناح مخالف خود در افغانستان از بستر گسترش حضور اقتصادی خود منافع و امتیازهای سیاسی و ژئوپلتیکی بیشتری را طلب کند.

 

 







*
*

*



نیز بخوانید

چرایی جنگ جدید رژیمـ صهیونیستی در غزه


بایدها و نبایدهای امنیت مناطق مرکزی


خروج از یک توهمـ قدیمی با ارتش اروپایی


جنگ الحدیده؛ نبرد مرگ و زندگی برای ائتلـاف سعودی‌-اماراتی


شکاف‌ در دستگاه‌های امنیتی و انتقال قدرت در تاجیکستان


تغییر ساختار نظامـ، همـ ممکن است همـ مشروع


ساکنان بزرگترین زندان دنیا چگونه روزگار میگذرانند؟


ژنوساید ارزگان؛ نه (منازعه قومی) نه (حادثه)


مدینه در ماتمـ، رحلت پیامبر اکرمـ صلی ا... علیه و آله و سلمـ


کمیسیون حقوق بشر: ادامه درگیری‌ها در ارزگان پیامدهای ناگوار انسانی را در پی خواهد داشت

بالـا          نشریه انصار ©  |  درباره ما  |  ارتباط با ما  |  پیوندها  |  طراحى و پشتيبانى توسط: شركت شبكه نگاه
استفاده از مطالب اين سايت با ذكر منبع (لينك سايت) مجاز است. فروشگاه اینترنتی نعلبندان