1397-10-30     2019-1-20     بروز شده در: 1397/10/24 - 00:15:5      ENGLISH  
پربازدیدها
پربحث ها


به فیسبوک ما بپیوندید.


ما را در تویتر دنبال کنید.


مشترک کانال تلگرامـ ما شوید.


خواندنی ها
رسوایی در ایالت ایلینوی امریکا/ ۷۰۰ کشیش طی سال‌ها کودک آزاری کرده‌اند

افغانستان مرگبارترین کشور جهان شد

روایت NBC از قتل عامـ خانواده افغانستانی در حملـات نیروهای خارجی

افزایش اسلـامـ ستیزی در آلمان

اقیانوس عشق

بازخوانی تاریخ/ خاشقجی در افغانستان چه می‌کرد؟

چرا قرارداد معادن طلـا و مس افغانستان در واشنگتن امضاء شد؟! + واکنش ارگ

مرگ و ماندن؛ روایت مسافری بازگشته از شهر آشوب

10 حقیقتی که اعتماد شما را به سازمان سیا از بین میبرد

از زندگی‌هـالیوودی تا معنویت اسلـامـ

هشدار قرآنی امامـ علی(علیه السلـام) درباره خلف وعده مسئولـان به مردمـ

در سایه سار قلمـ

ماجرای کشوری که یک شبه گدا شد / سرگذشتی که باید از آن درس گرفت

یک افغانستانی در قزاقستان ۵۸ هزار دالر پیداشده را به صاحبش بازگرداند

تعداد حملـات تروریستی در افغانستان و دنیا چقدر است؟

آرشیو خواندنی ها


مقالـات
چین و سیاست خاورمیانه‌ای جدید ترامپ

دوئل امریکا و روسیه در انتخابات افغانستان

بیداد گرسنگی کودکان اروپایی

آیا عبداله می‌خواهد جمعیت، پراکنده شود؟

تلفات نظامیان، هزینه سنگین اصلـاحات امنیتی؟

غرب به بن ‌بست رسیده است

انتخابات ریاست جمهوری؛ مجاهدین کجا هستند؟

سخنی با سلطان فیسبوک در افغانستان

آیا رژیمـ صهیونیستی در افغانستان نیرو دارد؟!

تفکر استراتژیک در وضعیت عدمـ اطمینان در خاورمیانه

​نگاهی به اقدامـ امریکا برای ورود عربستان به پرونده صلح افغانستان

چشمداشت صلح از حامیان جنگ

عربستان- امارات، بازیگران استراتژی نیابتی امریکا در افغانستان

نیویور‌ک‌تایمز:‌ ترامپ با چالش‌هایی روبرو خواهد شد که در دو سال گذشته نظیرش را ندیده

پاکستان چگونه طالبان را به میز صلح می‌کشاند؟

آرشیو مقالـات


مصاحبه ها
امریکا و برخی گروه‌هـای تروریستی منافع مشترک در افغانستان دارند / گفتگوی ایران و طالبان دوراندیشانه بود/ قسمت اول

از پیمان امنیتی واشنگتن- کابل، تنها اسمش باقی مانده است

از پیمان امنیتی واشنگتن- کابل، تنها اسمش باقی مانده است/ تمامی تروریست‌هـا‌ از مسیر پاکستان به افغانستان می‌آیند

کارشکنی‌های امریکا؛ زمینه‌ساز طرح بازبینی در پیمان‌نامه امنیتی کابل- واشنگتن

بحران استعفاها در پرتو برنامه واشنگتن برای صلح کابل با طالبان

تاریخ نشر:
1394/12/14 - 09:46:0
تعداد بازدید: 558
با دوستان خود به اشتراک بگذارید

سایه بحران سازی امنیتی عربستان بر روابط تاجیکستان و پاکستان
سایه بحران سازی امنیتی عربستان بر روابط تاجیکستان و پاکستان

اسماعیل باقری

پاکستان و تاجیکستان مایل به توسعه همکاری‌هـای اقتصادی و تجاری هستند و از زمینه‌هـای مطلوبی همـ برخودارند، اما در میان این مباحث، ضرورت‌هـای امنیتی دو طرف که تحت اقدامات عربستان بحرانی شده است، نمی گذارد تا طرف‌هـا روابط اقتصادی خود را با آرامش دنبال کنند. طنز تلخ ماجرا این است که طرف‌ها چنان که باید از زیر سایه سیاست‌هـای امنیتی عربستان خارج نشده اند.

(راحیل شریف) فرمانده ارتش پاکستان در سفرش به تاجیكستان با (امامعلی رحمان) رئیس جمهور این كشور، دیدار و در مورد طیف وسیعی از مسائل همکاری‌های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و نظامی-امنیتی دو کشور تبادل نظر کردند.

از جمله در خصوص ارزیابی وضع موجود روابط سیاسی و بررسی سطح همکاری‌های نظامی دوجانبه، همکاری‌های میان ارتش‌های ملی و نهادهای امنیتی تاجیکستان و پاکستان در جهت مبارزه با تروریسمـ، افراط گرایی و قاچاق مواد مخدر، و همچنین در خصوص تحقق پروژه‌های زیربنایی نظیر احداث خط انتقال برق (کاسا ۱۰۰۰)  (پروژه خط انتقال نیروی برق از تاجیکستان و قرقیزستان به افغانستان و پاکستان) در جهت توسعه همگرایی منطقه‌ای و تامین ثبات و امنیت بحث و تبادل نظر شد.

در کنار همکاری‌های دوجانبه در خصوص مسائل امنیتی، بین رئیس جمهور تاجیکستان و فرمانده ارتش پاکستان، موضوع افغانستان نیز به بحث گذاشته شد و طرفین مواضع خود را پیرامون آینده امنیت این کشور مطرح کردند.

زمینه‌هـای همکاری اسلـامـ آباد-دوشنبه

واقعیت این است كه پاكستان جزو اولین كشورهایی بود كه با دولت‌های تازه استقلـال یافته آسیای مركزی روابط سیاسی برقرار كرد. در این میان رابطه پاکستان با تاجیکستان به واسطه مذهب مشترك و وجود اقلیت تاجیك در پاكستان، با تمایل به گسترش روابط در همه جوانب بوده و اسلـامـ آباد نگاه راهبردی به دوشنبه دارد. به همین دلیل نیز پاكستان سال‌هاست كه به دنبال تعریف ژئوپلتیك جدیدی برای حضور و بهره‌برداری از آن، در آسیای مركزی و تاجیكستان است.  همـ‌چنین اهمیت آسیای مركزی و تاجیكستان برای پاكستان به دلیل منابع انرژی بویژه برق و آب و همچنین وجود رقبای دیگر در این كشور افزایش یافته است.

پاکستان سال‌ها است که با کمبود انرژی برق روبرو هست و تامین امنیت انرژی برای اقتصاد پاکستان که با رشدی چشمگیر به جلو می‌رود، از اهمیتی ویژه برخوردار است. بنابراین پروژه کاسا ۱۰۰۰ به نوعی میتواند به تامین رشد اقتصادی به صلح و ثبات در این کشور کمک کنند. دولت پاکستان همچنین با طرح ۱۰ ساله‌ای با نامـ (چشمـ‌اندار- ۲۰۲۵) گسترش ارتباط جاده‌ای و راه آهن با کشورهای همسایه از جمله افغانستان، تاجیكستان و ایران را در نظر گرفته است. ارتباط از راه زمینی و حمل كالـا به آسیای مركزی از طریق ریلی، همواره در استراتژی اسلـامـ آباد قرار داشته، اما به دلـایل گوناگون بویژه جنگ و ناامنی در افغانستان، این ایده عملی نشده است. در عین حال امریكا بسیار مایل است كه راه‌آهن آسیای مركزی از طریق افغانستان به بندر كراچی وصل شود. از نگاه دوشنبه نیز، گسترش همکاری‌های چند جانبه و تقویت روابط حسنه با اسلـامـ آباد باید از اولویت‌های سیاست خارجی تاجیکستان باشد، بویژه كه بسترهای مناسب تجاری و اقتصادی پاکستان، منابع عظیمـ انسانی، دسترسی به آب‌های آزاد و بندر گوادر، فراهمـ بوده و موقعیت ژئواستراتژیک و نفوذ پاكستان در جنوب آسیا و جهان اسلـامـ مهمـ ارزیابی می‌گردد.

نقش تعیین کننده مؤلفه امنیت در روابط طرفین

تحولـات رادیكالیستی و فعال شدن گروه‌های افراطی-‌ تكفیری، موجب شده تا تاجیكستان به نوعی خواهان روابط نزدیک سیاسی- امنیتی با پاكستان و سپس عربستان سعودی باشد، تا از طریق آنها جریانات سلفی- تكفیری را كنترل كند. در واقع تاجیكستان با درك این مطلب كه ریشه افراط‌گرایی در عربستان و پاكستان است، تلـاش می‌كند تا با ایجاد رابطه و همسویی صوری با این كشورها، به نوعی از تخریب‌هـا و تهدیدات آینده جریانات تروریستی نظیر داعش و سلفیت تكفیری در امان باشد. این مطلب كه پاكستان و عربستان به مدارس دینی در تاجیكستان كمك مالی كرده و مبلغین مذهبی اعزامـ می‌كردند، غیرقابل انكار است. چرا كه پذیرش طلـاب تاجیك در دانشگاه‌های پاكستان نیز صورت می‌گرفته است. دوشنبه تلـاش می‌كند تا با ایجاد روابط سیاسی- امنیتی با پاکستان، مانع از توجه نهادهای دولتی و غیردولتی مستقر در پاکستان به آموزش و تقویت نیروهای تاجیکی سازمان‌های تندرو شود.

در همین جهت برخی معتقدند که این احتمال وجود دارد كه راحیل شریف از طرف عربستان ماموریت داشته باشد تا تاجیكستان را جذب (ائتلـاف اسلـامی ضدتروریسم) كند و در همین راستا احتمال دارد تاجیكستان با گرفتن امتیازات اقتصادی، به نوعی در ائتلـاف اسلـامی ضد تروریسمـ به سركردگی عربستان به طور صوری، حضور داشته باشد. پیش‌تر روزنامه الشرق الـاوسط گزارش داده بود، جمهوری‌های آذربایجان و تاجیکستان در حال بررسی پیوستن به گروه ائتلـاف تحت فرماندهی عربستان هستند، البته دولت تاجیکستان اعلـامـ کرده است كه دوشنبه درصدد پیوستن به گروه به اصطلـاح (ائتلـاف ضد تروریستی تحت فرماندهی عربستان سعودی) نیست؛ اما درباره تقویت همکاری‌های دوجانبه در زمینه مقابله با تروریسمـ می‌شود گفتگو کرد.

بد نیست اشاره شود كه پس از اتهامـ‌زنی به حزب نهضت اسلـامی تاجیكستان و همكاری با جریان افراط و حضور محی‌الدین كبیری، رهبر این حزب در همایش بین‌المللی در ایران و انتشار عکس او در دیدار با رهبر معظمـ انقلـاب اسلـامی ایران، دولت تاجیكستان اعتراض و سفیر ایران را احضار كرد. به همین جهت ایران‌هراسی از سوی جریان‌های وابسته به وهابیت در تاجیكستان تبلیغ شد و این رویدادها باعث شد که برخی تصور کنند تاجیکستان از ایران روی‌گردان و به سمت عربستان سعودی متمایل شده است. اما بررسی واقعیت‌های موجود نشان می‌دهد که احتمال وقوع چنین امری اندک است، زیرا روابط تاریخی، تمدنی، فرهنگی، نژادی و زبانی ایران و تاجیکستان آنچنان عمیق و گسترده است که تنش‌های کوچک هیچ‌گاه نمی‌توانند روابط دو ملت را تحت تأثیر قرار دهند.

آنچه مسلمـ است این كه طی ماه‌های اخیر دولت تاجیكستان به دلیل فعال شدن برخی گروه‌های سلفی- تكفیری بویژه داعش، سعی كرده است تا كنترل گروه‌های افراطی (چه معتدل و چه تندرو) را در دستور كار خود قرار دهد و به نوعی ثبات و امنیت كشور را فراهمـ كند. این در حالیست كه جریان افراط عمدتا از سوی تجار و با كمك‌های مالی عربستان، رشد و گسترش یافته‌اند و  کنترل‌های سخت‌گیرانه‌ گروه‌های مذهبی این کشور، تنها موجب پیوستن گروه‌های مذهبی معتدل به جریانات تكفیری می‌شود. بازداشت و محاکمه بسیاری از شهروندان و بویژه رهبران و پیروان حزب نهضت اسلـامی تاجیكستان، به اتهامـ عضویت در سازمان‌ها و جریان‌های افراطی نظیر داعش، ممنوعیت حجاب یا تراشیدن ریش و...، تنها به بدتر شدن اوضاع امنیتی و اجتماعی-‌ فرهنگی و حتی رشد افراط‌گرایی مذهبی تاجیكستان خواهد شد. هر چند كه بزرگ‌نمایی داعش در تاجیكستان توسط روس‌ها و مقامات دوشنبه، بهانه‌ای شد تا تنها حزب اسلـامی در تاجیكستان منحل شود. رایج‌ترین دلیلی که از سوی مقامات تاجیكستان برای مبارزه با برخی مظاهر اسلـامـ و نیز گروه‌های اسلـامی ذکر می‌شود، جلوگیری از گسترش تفکرات افراطی و به تبع آن، تروریسمـ است، اما واقعیت‌ها فراتر از این می‌باشد.

سخن پایانی

سفر راحیل شریف به تاجیکستان، بیشتر با اهداف امنیتی در جهت هموار سازی عملیات نظامی پاکستان علیه نیروهای تکفیری است که چندین ماه است با عنوان عملیات (ضرب عضب) در وزیرستان شمالی دنبال میشود و در سفر فرمانده ارتش پاکستان به دوشنبه، دو طرف توافقاتی را در این زمینه داشتند، اما مؤلفه مهمـ در این زمینه دفع ملـاحظات عربستان در سیاست‌هـای امنیتی این کشورهاست و اگر این کار صورت نگیرد، اصل مشکل همچنان پا برجاست. راحیل شریف جهت حل معضل امنیت در کشورش سعی دارد توافقاتی با طرف تاجیک داشته باشد، اما همزمان سخنانی مبنی بر تلـاش پاکستان جهت جذب تاجیکستان در ائتلـاف صوری عربستان علیه تروریسمـ مطرح میشود و این یک تناقض است، چرا که همه میدانند اقدامات عربستان تنها جهت مدیریت گروه‌هـای سلفی تکفیری است نه محدودسازی آن‌هـا. از آن طرف تاجیکستان، حمایت عربستان از گروه‌هـای تکفیری در این کشور، را با منحل کردن تنها حزب اسلـامی و میانه رو این کشور میخواهد دفع کند، در حالی که با این کار وضعیت را رادیکال‌تـر کرده است. این وضعیت، پای دراز سعودی‌هـا در بحران‌هـای امنیتی منطقه را نشان میدهد و معضل بزرگی برای امنیت منطقه است که مانع توسعه روابط کشورهای در حوزه‌هـای دیگر نیز میشود. پاکستان و تاجیکستان مایل به توسعه همکاری‌هـای اقتصادی و تجاری هستند و از زمینه‌هـای مطلوبی همـ برخودارند، اما در میان این مباحث، ضرورت‌هـای امنیتی دو طرف که تحت اقدامات عربستان بحرانی شده است، نمی گذارد تا طرف‌هـا روابط اقتصادی خود را با آرامش دنبال کنند. طنز تلخ ماجرا این است که طرف‌هـا چنان که باید از زیر سایه سیاست‌هـای امنیتی عربستان خارج نشده اند و در دیگر بحران‌هـای امنیتی منطقه نیز عامل عربستان خودنمایی میکند.







*
*

*



نیز بخوانید

چین و سیاست خاورمیانه‌ای جدید ترامپ


دوئل امریکا و روسیه در انتخابات افغانستان


بیداد گرسنگی کودکان اروپایی


آیا عبداله می‌خواهد جمعیت، پراکنده شود؟


تلفات نظامیان، هزینه سنگین اصلـاحات امنیتی؟


غرب به بن ‌بست رسیده است


انتخابات ریاست جمهوری؛ مجاهدین کجا هستند؟


سخنی با سلطان فیسبوک در افغانستان


آیا رژیمـ صهیونیستی در افغانستان نیرو دارد؟!


تفکر استراتژیک در وضعیت عدمـ اطمینان در خاورمیانه

بالـا          نشریه انصار ©  |  درباره ما  |  ارتباط با ما  |  پیوندها  |  طراحى و پشتيبانى توسط: شركت شبكه نگاه
استفاده از مطالب اين سايت با ذكر منبع (لينك سايت) مجاز است. فروشگاه اینترنتی نعلبندان