1397-9-20     2018-12-11     بروز شده در: 1397/9/18 - 18:49:47      ENGLISH  
پربازدیدها
پربحث ها


به فیسبوک ما بپیوندید.


ما را در تویتر دنبال کنید.


مشترک کانال تلگرامـ ما شوید.


خواندنی ها
افغانستان مرگبارترین کشور جهان شد

روایت NBC از قتل عامـ خانواده افغانستانی در حملـات نیروهای خارجی

افزایش اسلـامـ ستیزی در آلمان

اقیانوس عشق

بازخوانی تاریخ/ خاشقجی در افغانستان چه می‌کرد؟

چرا قرارداد معادن طلـا و مس افغانستان در واشنگتن امضاء شد؟! + واکنش ارگ

مرگ و ماندن؛ روایت مسافری بازگشته از شهر آشوب

10 حقیقتی که اعتماد شما را به سازمان سیا از بین میبرد

از زندگی‌هـالیوودی تا معنویت اسلـامـ

هشدار قرآنی امامـ علی(علیه السلـام) درباره خلف وعده مسئولـان به مردمـ

در سایه سار قلمـ

ماجرای کشوری که یک شبه گدا شد / سرگذشتی که باید از آن درس گرفت

یک افغانستانی در قزاقستان ۵۸ هزار دالر پیداشده را به صاحبش بازگرداند

تعداد حملـات تروریستی در افغانستان و دنیا چقدر است؟

گل حیدر، یا زینب...

آرشیو خواندنی ها


مقالـات
نقض حقوق زنان و ادعای حقوق بشر؛ رنج زنان یمنی و غزه از جنگ

​شایسته‌گی یا سهمیه؛ کدام‌یک معیار انسانی در کانکور است؟

طوفان زرد در پاریس/ ماکرون رفتنی است ؟

جنگ تجاری امریکا وچین یا نقض تحریمـ‌هـای ایران

شایسته‌سالـاری و راهبردهای آن در رویكرد اسلـامی (قسمت اول)

بیتوجهی به شایسته‌سالـاری در گزینش‌هـا

‌سهمیه‌بندی کانکور به نفع کیست؟

"شایسته سالـاری" یا واسطه بازی

خطر در بیخ گوش ما؛ داعشیان در شرق افغانستان جابجا شده‌اند

سرنوشت مبهمـ انتخابات پارلمانی در جدال کمیسیون‌ها

ماکرون در بن‌بست رهبری

آیا خلیلزاد میتواند برای افغانستان صلح بیاورد؟

​چرا ماندن در افغانستان برای ناتو مهمـ است؟

پارادوکس صلح امریکا در افغانستان

نشستی از جنس حاشیه/ نشست گروه بیست بدون دست‌آورد

آرشیو مقالـات


مصاحبه ها
از پیمان امنیتی واشنگتن- کابل، تنها اسمش باقی مانده است

از پیمان امنیتی واشنگتن- کابل، تنها اسمش باقی مانده است/ تمامی تروریست‌هـا‌ از مسیر پاکستان به افغانستان می‌آیند

کارشکنی‌های امریکا؛ زمینه‌ساز طرح بازبینی در پیمان‌نامه امنیتی کابل- واشنگتن

بحران استعفاها در پرتو برنامه واشنگتن برای صلح کابل با طالبان

برخی خارجی‌هـا به دنبال تأمین منافع خود در افغانستان هستند

تاریخ نشر:
1394/7/26 - 09:45:45
تعداد بازدید: 478
با دوستان خود به اشتراک بگذارید

سابقه تاریخی تجزیه خاومیانه توسط غرب
سابقه تاریخی تجزیه خاومیانه توسط غرب

مسئله این است که همان ابزارهایی که غرب با توسل به آن خاور میانه با مرز‌هـای فعلی را شکل داده بودند، بار دیگر مورد استفاده قرار گرفته و بسیاری از گروه‌های تجزیه طلب به ابزاری برای بازی‌هـای استعماری بدل شده اند.
امروز سیاست تجزیه خاور میانه در دستور کار غربیها بوده و استراتژی بیثباتی دراز مدت خاور میانه، با سوء استفاده از گروههای تروریست و تجریه طلب در جای جای خاورمیانه از یمن، سوریه، پاکستان، لیبی، عراق، ترکیه و دیگر کشورهای اسلـامی خاورمیانه مشهود است. این در حالی است که به خیال برخی­ها؛ تئوری "تفرقه بیانداز و حکومت کن" استعمار ناشی از توهمـ توطئه بوده و به ابزاری برای بسیاری از سیاست مداران جهان سومـ و بخصوص حکامـ خاور میانه بدل شده است.
غافل از اینکه تجزیه سیاست دائمی غرب بوده و در تاریخ بشر با نامـ لشکرکشان و جنگ طلبان بزرگ و قدرت‌هـای غربی و انحصار طلب معادل بوده است. با نگاهی به تاریخ مشخص است که همواره طبقه حاکمـ بر جهان این دستور کار مهمـ را مد نظر داشته و از طریق جداسازی و تجزیه سرزمین‌هـا و قدرت‌هـا به راحتی به فتح و غلبه بر آنان دست یافته اند. داستانی که در خاور میانه جایگاه ویژه‌ای دارد.
امروز در حالی در سال 2015 قرار داریمـ که نود و نه سال از سال 1916 و معاهده سایکس پیکو و یک قرن بهره کشی از خاور میانه با مرزهای غربی ادامه میگذرد.[1] ورای این در طول 200 سال گذشته، قطعه قطعه کردن کشورها و تبدیل مستعمرات گوناگون به مجموعه‌های مختلف قومی، یکی از اصلی‌ترین سیاست‌های امپراطوری بریتانیا را تشکیل می‌دهد. در این میان با گذشت سال‌های متمادی از این سیاست، نه تنها این راهبرد تغییر نکرده است، بلکه به طور مداومـ از سوی دستگاه تبلیغاتی این کشور پیگیری می‌شود.
نکته جالب اینجاست که این سیاست همـ‌اکنون به صورت کاملی از سوی غربی‌ها دنبال می‌شود و مقامات غربی به صراحت از تقسیمـ عراق و سوریه سخن می‌گویند. در حالی که این دو کشور هنوز عضو رسمی جامعه جهانی شناخته می‌شوند و چنین سخنانی عملـاً مداخله در امور داخلی آنها محسوب می‌شود. از این رو چندان بی‌دلیل نیست که دولتمردان ایرانی حضور یک دولت قدرتمند در منطقه را در مخالفت مستقیمـ با منافع قدرت‌های جهانی در هر دوره‌ای بدانند و لـاجرمـ تأمین منافع ملی خود را در رویارویی با قدرت مسلط در هر دوره تعریف کند.
لذا واکاوی سیاست دولت­‌هـای غربی و بازیگران منطقه به خوبی گواه این امر است که دوباره تجزیه خاور میانه در دستور آنها قرار گرفته است. بر همین اساس حمایت از شورش‌هـای قومی اقلیت‌هـایی مانند دروزی‌هـا در لبنان، بلوچ‌هـا، کردها و... در ایران، علوی‌هـا در سوریه، عیسویان در اتیوپی، فرقه‌هـای مذهبی در سودان، قبایل عرب در کشورهای مختلف عربی، کردها در ترکیه و... در دستور کار قرار گرفته است. هدف آنها تکه تکه کردن خاورمیانه و تبدیل آن به موزائیکی از کشورهای کوچک و ضعیف در حال رقابت با یکدیگر است تا از این طریق قدرت دولتها و پادشاهی‌هـای فعلی بیش از این تضعیف شود که ایران در این طرح اهمیت فوق العاده استراتژیکی دارد. هرگونه تغییر در مرزهای جغرافیایی ایران به راحتی خواهد توانست کشورهای همسایه آن به خصوص عراق، ترکیه و پاکستان را به راحتی بیثبات ساخته و به پیشرفت طرح صهیونیست‌هـا برای بالکانیزه کردن دنیای اسلـامـ کمک بزرگی کند.
مروری بر تجزیه تاریخی ایران
در این رابطه بررسی تجزیه ایران در طول تاریخ از اهمیت فوق العاده‌ای برخوردار است. نگاهی به جغرافیای ایران در طول 200 سال گذشته واقعیت تلخی را برای استراتژیست‌های ایرانی به نمایش گذاشته است. واقعیت این است که ایران همواره در حال تقسیمـ شدن بوده است. این سیاست‌ در ابتدا به صورت جدی توسط روسیه تزاری دنبال شده است و سپس امپراتوری انگلیس آن را به طور جدی پیگیری کرده طوری که امروز دهها کشور مستقل از پیکره ایران باستان جدا شده است.
حتی روی کار آمدن رژیمی همچون پهلوی دومـ متکی به ذخایر ارزی ناشی از صدور نفت و ارتش قدرتمند اما وابسته به غرب نیز نتوانست از چنین فرآیندی جلوگیری کند و در سال 1349 بحرین که در سال 1339 به عنوان ایالت چهاردهمـ ایران شناخته شده بود در مقابل باز‌پس دادن جزایر سه‌گانه از ایران جدا و به عنوان یک کشور مستقل به رسمیت شناخته شد.

چنین روندی استراتژیست‌های ایرانی را به این نتیجه رسانده است که صرف نظر از دولت حاکمـ بر ایران، سیاست غایی قدرت‌های جهانی در هر دوره‌ای تقسیمـ ایران و تبدیل آن به واحد‌های کوچک‌تر قومیتی است، همانگونه که این سیاست درباره امپراتوری عثمانی و تبدیل آن به چندین کشور کوچک‌تر دنبال شد و همچنان نیز تبدیل همان کشورها و بازآرایی دوباره مرزها جزو سیاست‌های قدرت‌های جهانی در منطقه خاورمیانه محسوب می‌شود.
مروری بر تجزیه تاریخی عثمانی
اما مروری بر تجزیه عثمانی حامل نکات بسیار روشنی در رابطه با تحولـات عراق و سوریه است. در این راستا یکی از معاهدات شاخص در رابطه استعماری بودن مرزهای فعلی (معاهده سِور)[2] است که در پایان جنگ جهانی اول و در واقع برای تنبیه عثمانی و در راستای خواست‌هـای تجزیه طلبانه و اهداف استعمارگرانه کشور‌هـای تحت سلطه آنها تدوین شد. معاهده‌ای که استفاده از حق تعیین سرنوشت در اجرایی کردن آن جایگاه ویژه‌ای داشت.
براساس معاهده (سور)، امپراتوری عثمانی نه تنها قلمرو عربی، آفریقایی و اروپایی خود را از دست می‌داد،‌ بلکه در مناطق شرقی نیز یک دولت مستقل ارمنی (در شمال شرقی ترکیه کنونی) و یک منطقه خودمختار کردستان (در جنوب شرقی ترکیه کنونی) با چشمـ‌انداز استقلـال ایجاد می‌شد. طبق معاهده (سور) منطقه تراکیه (محدوده اروپایی ترکیه کنونی) و نیز ازمیر و نواحی آن به یونان واگذار می‌شد و تنگه‌های بسفر و داردانل بین‌المللی و مناطق اطراف این دو تنگه (استانبول و چاناق‌قلعه) غیرنظامی اعلـامـ می‌شدند. مناطقی نیز در جنوب غرب ترکیه کنونی به فرانسوی‌ها و ایتالیایی‌ها واگذار می‌شد.
معاهده (سور) در واقع معاهده تنبیه امپراتوری عثمانی بود،‌ زیرا در جنگ جهانی اول (1914 - 1918) به طرفداری از امپراتوری آلمان و امپراتوری اتریش - مجارستان وارد جنگ شده بود. اما این پیمان موجب ظهور جنبش ملی‌گرایان ترک و شورش بخش اعظمـ نیروهای ارتش عثمانی علیه سلطان محمد ششمـ، آخرین سلطان عثمانی شد.
ملی‌گرایان ترک که از سوی گروه افسران جوان به رهبری مصطفی کمال هدایت می‌شدند و در آنکارا برای خود دولت ملی تشکیل داده بودند، معاهده (سور) را نپذیرفتند و به مقاومت و مقابله با ارتش‌های یونان، ‌بریتانیا و فرانسه که به دنبال معاهده (سور) بخش‌های غربی ترکیه کنونی را اشغال کرده بودند،‌ برخاستند. جنگ میان نیروهای ترک و قوای پیروز جنگ اول جهانی پس از سه سال به پیروزی ترک‌ها و امضای معاهده جدیدی در لوزان (جون 1924) منجر شد و جامعه جهانی مرزهای ترکیه کنونی را به رسمیت شناخت. بعد این پیروزی حوادث طوری که در قرارداد (سور) پیش‌بینی شده بود پیش نرفت.
سرانجامـ بعد از کشاکش‌هـای بسیار و با تقسیمـ قلمرو عربی امپراتوری عثمانی براساس موافقت‌نامه مشهور به (سایکس-پیکو) در سال 1916 کشور‌هـای عربی و اسلـامی با مرز‌هـای شناخته شده بین المللی فعلی شکل گرفتند. مارک سایکس و فرانسوا ژرژ پیکو دو دیپلمات بریتانیایی و فرانسوی بودند که با مأموریت از طرف‌ دولت‌هایشان مرزهای کنونی کشورهای عراق، کویت، عربستان، اردن، سوریه و لبنان را تعیین کردند. این در حالی است که خاورمیانه اکنون یکی از بحرانی‌ترین دوره‌های تاریخی خود را می‌گذراند. در این بحران مشکلـات ناشی از توسعه سیاسی و گذار به دموکراسی با بحران ناشی از تنش‌های قومی و دینی درهمـ‌آمیخته است.
برخی محققان می‌گویند مشکلـات منطقه خاور میانه از آنجا شروع شد که اروپایی‌ها اوایل سده بیستمـ، پس از جنگ جهانی اول، بر روی یک کاغذ سفید، خطوط مرزی منطقه را ترسیمـ کردند. منظور موافقت‌نامه سایکس-پیکو (مارک سایکس، نماینده دولت بریتانیا و فرانسوا ژرژ- پیکو، نماینده دولت فرانسه) است که قلمروهای عربی امپراتوری عثمانی مانند سوریه، لبنان، عراق، فلسطین،‌ مصر و حجاز را با خط‌کش به دولت‌-ملت‌های فرضی و دلبخواهی تقسیمـ و با تکیه بر قدرت نظامی خود به منطقه تحمیل کردند.
بنابر داده‌های تاریخی، بریتانیا به اعراب ساکن در قلمرو عثمانی وعده داده بود اگر بر ضد امپراتوری عثمانی بشورند و آن را ساقط کنند به استقلـال دست خواهند یافت. امپراتوری عثمانی فروپاشید، اما اکثر کشورهای منطقه تا اواسط سده بیستمـ مستعمره باقی ماندند؛ سوریه و لبنان تحت نفوذ فرانسه، و عراق، اردن و فلسطین تحت نفوذ بریتانیا. در شمال آفریقا همـ مصر تحت نفوذ بریتانیا درآمد و فرانسه بر مغرب، متشکل از تونس، الجزایر و مراکش، مسلط شد.
اواسط سده بیستمـ موج استقلـال‌خواهی در این کشورها بالـا گرفت و نظامیان ملی‌گرا به تدریج جایگزین رژیمـ‌های پادشاهی در این کشورها شدند. به این ترتیب مشکل "استعمار" در منطقه حل شد اما مرزهای ناهمگون قومی و دینی تعیین‌شده در اوایل قرن در موافقت‌نامه سایکس-پیکو همـ‌چنان باقی ماند. این معضل در کنار حکومت‌های دیکتاتوری متکی به یک اقلیت دینی و قومی در این کشورها، سرمنشا بحرانی است که در سال‌های اخیر منطقه خاورمیانه را فراگرفته است.
مرزهای تعیین‌شده برای کشورهای خاور میانه پس از صد سال، امروز با ظهور داعش و سایر گروههای تروریست در عراق و سوریه با چالش جدی مواجه شده است. آینده تحولـاتی که با دخالت کشور‌هـای خارجی در این منطقه آغاز شده هنوز روشن نیست. اما مسئله این است که همان ابزارهایی که استعمار با توسل به آن خاور میانه با مرز‌هـای فعلی را شکل داده بودند، بار دیگر مورد استفاده قرار گرفته و بسیاری از گروه‌های تجزیه طلب به ابزاری برای بازی‌هـای استعماری بدل شده اند.
پی نوشت
1- در سال 2016 بود که معاهده سایکس پیکو توسط دونفر یکی، انگلیسی به نامـ مارک سایکس و یک فرانسوی به ژورژ پیکو امضا شد و مرزهای بعد از خلـافت عثمانی ترسیمـ گردید.
2- سِور) (Sèvres) شهرکی از حومه پاریس است و در جنوب‌غربی پایتخت فرانسه قرار دارد. این شهرک که چندان از کاخ تاریخی و سلطنتی (ورسای) دور نیست، در طول تاریخ محل برگزاری کنگره‌ها و اجلـاس‌های مهمـ بین‌المللی و امضای معاهده‌های تاریخی بوده است. یکی از مهمـ‌ترین این معاهده‌ها، (معاهده سِور) (Treaty of Sèvres) است که در آگست 1920 میان پیروزمندان جنگ جهانی اول (روسیه، بریتانیا و فرانسه) و امپراتوری عثمانی امضا شد.
نویسنده: حسین مولـایی/ منبع فارس

 







*
*

*



نیز بخوانید

نقض حقوق زنان و ادعای حقوق بشر؛ رنج زنان یمنی و غزه از جنگ


​شایسته‌گی یا سهمیه؛ کدام‌یک معیار انسانی در کانکور است؟


طوفان زرد در پاریس/ ماکرون رفتنی است ؟


جنگ تجاری امریکا وچین یا نقض تحریمـ‌هـای ایران


شایسته‌سالـاری و راهبردهای آن در رویكرد اسلـامی (قسمت اول)


بیتوجهی به شایسته‌سالـاری در گزینش‌هـا


‌سهمیه‌بندی کانکور به نفع کیست؟


"شایسته سالـاری" یا واسطه بازی


خطر در بیخ گوش ما؛ داعشیان در شرق افغانستان جابجا شده‌اند


سرنوشت مبهمـ انتخابات پارلمانی در جدال کمیسیون‌ها

بالـا          نشریه انصار ©  |  درباره ما  |  ارتباط با ما  |  پیوندها  |  طراحى و پشتيبانى توسط: شركت شبكه نگاه
استفاده از مطالب اين سايت با ذكر منبع (لينك سايت) مجاز است. فروشگاه اینترنتی نعلبندان