1397-7-4     2018-9-26     بروز شده در: 1397/7/3 - 18:19:14      ENGLISH  
پربازدیدها
پربحث ها


به فیسبوک ما بپیوندید.


ما را در تویتر دنبال کنید.


مشترک کانال تلگرامـ ما شوید.


خواندنی ها
مرگ و ماندن؛ روایت مسافری بازگشته از شهر آشوب

10 حقیقتی که اعتماد شما را به سازمان سیا از بین میبرد

از زندگی‌هـالیوودی تا معنویت اسلـامـ

هشدار قرآنی امامـ علی(علیه السلـام) درباره خلف وعده مسئولـان به مردمـ

در سایه سار قلمـ

ماجرای کشوری که یک شبه گدا شد / سرگذشتی که باید از آن درس گرفت

یک افغانستانی در قزاقستان ۵۸ هزار دالر پیداشده را به صاحبش بازگرداند

تعداد حملـات تروریستی در افغانستان و دنیا چقدر است؟

گل حیدر، یا زینب...

گمانه‌زنی‌ها درباره خروج سفیر امریکا از هتل «اینترکانتیننتال» پیش از حمله مهاجمان انتحاری

کف زدن حامد کرزی برای رئیس رژیمـ کودک کُش و اشغالگر قدس

تصمیمـ ترامپ یعنی پایان کار اسرائیل/ در صورت حمله اسرائیل در دفاع از سوریه تردید نمی‌کنیمـ

درباره صله رحمـ بیشتر بدانید

مردی که دنیا را نجات نداد

پشیمانمـ، زندگی امـ را تباه کردمـ

آرشیو خواندنی ها


مقالـات
بحران‌های گسترده جهانی و ملل نامتحد

اولین بار چه کسی برای امامـ حسین (ع) عزاداری کرد؟

تقلب، تقلب است، چه دستی و چه ماشینی!

تحرکات افراطیون قومی در جامعه افغانستان

بردگی مدرن در فضای مجازی/ قسمت دومـ

ترکیه و ایران؛ یک راهبرد برای دشمن مشترک

حمله عقاب به خرس و اژدها

ذلیل شدن عاشورا ستیزان

شیعه هر چه دارد از عاشورا است

بردگی مدرن در فضای مجازی/ قسمت اول

واکاوی حمله اخیر اسرائیل به سوریه؛ چرا دمشق پاسخ کوبنده نمی‌دهد؟

زهیر میرود، اما اما پارچه‌هـا و پرچمـ‌هـای عزاداری حسینی فراگیرتر خواهد شد

امامـ سجاد علیه السلـامـ از کربلـا تا شهادت

زمزمه‌های سیاسی حذف دالر از مبادلـات جهانی

احمد شاه مسعود، پاسدار زبان فارسی در آشفتگی‌هـای افغانستان

آرشیو مقالـات


مصاحبه ها
کارشکنی‌های امریکا؛ زمینه‌ساز طرح بازبینی در پیمان‌نامه امنیتی کابل- واشنگتن

بحران استعفاها در پرتو برنامه واشنگتن برای صلح کابل با طالبان

برخی خارجی‌هـا به دنبال تأمین منافع خود در افغانستان هستند

«ائتلـاف بزرگ ملی افغانستان» بدنبال چیست؟

تحلیلگران: تغییر حکومت در پاکستان تاثیری در بهبود اوضاع افغانستان ندارد/ عمران خان: می‌خواهمـ با افغانستان روابط خوب داشته باشیمـ

تاریخ نشر:
1392/8/25 - 09:59:37
تعداد بازدید: 462
با دوستان خود به اشتراک بگذارید

استعانت از كفار در مذاهب اسلـامی
استعانت از كفار در مذاهب اسلـامی

هرگز در اسلـامـ به دوستی و نیكی در معاشرت به صورت یك‌طرفه سفارش نشده است، بلكه تصریح شده كه اگر غیرمسلمانان از موضع قدرت و كبر و غرور با مسلمانان وارد شوند، مسلمانان نباید چنین اجازه‌ای به كفار بدهند كه آنان را تضعیف كنند.

نویسنده: حسین زاهدی

چکیده

استعانت از كفار، بر اساس اصول و معیارهای اسلـامی از نظر اكثر مذاهب اسلـامی با شرایط خاصی جایز است. یكی از این شرطها عبارت است از اینكه؛ كمك گرفتن از كفار باعث محبت قلبی و جذب روحی مسلمانان به كفار نگردد، شرط دیگر اینكه؛ استعانت از آنان باعث ذلت و از بین رفتن سیادت مسلمانان نگردد.

و شرط سومـ اینكه؛ استعانت موجب تضعیف هویت اسلـامی مسلمین نشود.

امروزه استعانت ازكفار از نظر جایگاه تحت مبحث روابط خارجی اسلـامـ قرار می‌گیرد. در اینجا با تكیه بر دو اصل از اصول روابط خارجی اسلـام؛ اصل سیادت مسلمانان و اصل موالـات و معادات در اسلـامـ، به این بحث به صورت كلی نگریسته شده است. الف) اصل سیادت مسلمانان

این اصل بر مبنای قاعده نفی سبیل از قواعد ثانویه اعتبار شده است. مدرك این قاعده آیه شریفه (نفی سبیل) و روایت ( الـاسلـامـ یعلو...) و مناسبت حكمـ و موضوع است كه به وضوح اصل سیادت مسلمانان را اثبات می‌كند.

1. مستفاد از آیه شریفه نفی سبیل

...آنچه ازظاهر می‌توان استفاده كرد این است كه نكره در سیاق نفی افاده عمومـ دارد و مطلق سبیل را در بر می‌گیرد؛ لكن مفاد جمله جعل تكوینی نیست... بلكه مراد جعل تشریعی است كه خداوند هیچ‌گونه حقی به كفار نداده، نه در دنیا و نه درآخرت؛ و هرچه ظلمـ و اذیت به مؤمنین نموده‌اند مسئول و معاقب خواهند بود؛ همـ عقوبات دنیوی و همـ عقوبات اخروی.

فقیه فرموده است:

از آیه نفی سبیل می‌توان عدمـ جواز سلطه كافر برمسلمان را استفاده كرد، حال چه كافر به مسلمان مالكیت پیدا كند و یا او را گرو و اجاره نماید، و یا غیر آن هر آنچه باعث سلطه كافر بر مسلمان گردد.

فخر رازی می‌گوید: بنابه قولی آنچه از نفی سبیل به دست می‌آید این است:

منظور از نفی سبیل در عالمـ دنیاست و معنای نفی سبیل این می‌شود كه حجتی از ناحیه كفار بر مسلمانان نخواهد بود. حجت و دلیل مسلمانان غالب بر حجت و دلیل تمامـ كفار است. احدی از كفار نمی‌توانند از نظر دلیل و برهان بر مسلمانان پیروز شوند.

2. مستفاد از روایت نبوی

دلـالت و قرائن حالیه‌ای كه در خود روایت وجود دارد آن است كه پیامبر در مقامـ تشریع و قانونگذاری است، در مقامـ بیان این مطلب است كه اسلـامـ موجب علو مسلمـ بر غیرمسلمـ است، و خداند تبارك و تعالی در عالمـ اعتبار و تشریع برتری به مسلمان عطا فرموده است، كه این برتری غیر از آن معنویتهایی است كه هر مسلمان واجد آن است. اصولـاً در مقامـ تشریع و قانونگذاری علو و برتری به مسلمان بخشیده شده است. این برتری كه از ناحیه خدای متعال به مسلمان عطا شده، باید در حیطه قانونی اعتبار شده باشد... احكامـ شرعیه اعمـ از عبادات و معاملـات و سیاسات نمی‌تواند موجب علو و برتری كافر بر مسلمـ باشد، و روایت (الـاسلـامـ یعلو ولـایعلی علیه) دو جمله می‌شود: یك جمله اثباتی و یك جمله سلبی. جمله ایجابی می‌گوید (الـاسلـامـ یعلو) و جمله سلبی می‌گوید (ولـایعلی علیه). مفاد جمله موجبه، یعنی همیشه در احكامی كه برای امور مسلمانان تشریع شده است علو مسلمانها بر كفار مراعات شده است. مفاد جمله سلبیه همـ این است كه كفار بر مسلمانها از ناحیه همین احكامـ شرعیه علوی ندارند، و بُعد قانونی جمله دومـ كه سلبیه است هرگونه علو و سبیلی را از غیر مسلمانها بر مسلمانها نفی می‌كند و این همان قاعده‌ای است كه ما درصدد بیان آن هستیمـ.

بنابراین روایت پیامبر همـ برحسب جمله اول و همـ برحسب جمله دومـ كه جمله سالبه است، دلـالت تامـ و تمامی بر حجیت قاعده نفی سبیل دارد... و با توجه به اینكه پیامبر در مقامـ قانونگذاری است، اخبار از یك امر خارجی نمی‌كند، بلكه می‌خواهد یك قاعده كلی جعل كند و بگوید كه لـازمه دین اسلـامـ آن است كه هركس متدین به این دین شد دارای علو بر غیرمسلمـ است و احكامـ و قوانین اسلـامی نباید باعث علو كافر بر مسلمانان و مؤمنان باشد.

3. مناسبت حكمـ و موضوع

به مقتضای شرافت و عزتی كه در اسلـامـ وجود دارد (‌و این دین برای پیروانش راههای سعادت را پیش‌بینی كرده است) این خود علت تامه است كه از حیث احكامـ و قوانین تشریعی، نمی‌توان احكامـ و قوانین تشریعی را در این دین یافت كه باعث ذلت مسلمانان ‌و استخفاف آنان و علو كفار گردد، همان‌طوری كه خدای متعال می‌فرماید: (... وا... العزة ولرسوله وللمؤمنین ولكن المنافقین لـایعلمون؛ خداوند سبحان عزت مؤمنین را همـ در كنار عزت خود و رسولش قرار می‌دهد....)

بنابراین نمی‌شود خداوند احكامی را تشریع كند كه سبب ذلت و پستی و هوان مسلمانان شود، بلكه لـازمه این دین مقدس این است كه تمامی احكامـ باید سبب عزت مسلمانان باشد. با این دلیل نیز قطع حاصل می‌شود كه با توجه به مناسبت حكمـ و موضوع، اسلـامـ در مقامـ قانوگذاری اصلـاً نمی‌تواند قانونی تشریع كند كه سبب عزت كافر و ذلت و خواری مسلمـ بشود؛ زیرا این امر، با این دین مقدس (و تعالیمـ عالیه آن) سازش ندارد.

فقها مناسبت حكمـ و موضوع را از قوی‌ترین دلـایل مدرك قاعده نفی سبیل دانسته‌اند. بنابراین، اصل سیادت مسلمانان كه از اصول اساسی اسلـامـ در برابر غیرمسلمانان می‌باشد، به عنوان یك قانون كه تأمین‌كننده سیادت و برتری مسلمانان در ارتباطات خارجی مسلمانان است، استعانت از كفار را دارای حد و مرز مشخص نموده است. هر قاعده و قانونی كه در اسلـامـ بر اساس احكامـ اولیه كمك از كفار را تجویز نماید و منافی با اصل سیادت مسلمانان باشد، قاعده نفی سبیل آن را مردود و محكومـ به بطلـان می‌نماید.

ب) اصل دوستی و دوری از كفار

این اصل كه تعیین‌كننده جاذبه و دافعه مسلمانان با كفار می‌باشد، می‌تواند در سیاست خارجی اسلـامـ نقش تعیین‌كننده‌ای داشته باشد. در دین اسلـامـ، مودت و دوستی با پیروان ادیان دیگر از اهمیت بسیاری برخوردار است. البته این زندگانی مسالمت‌آمیز و زندگی در سایه تفاهمـ با پیروان ادیان دیگر، یك‌طرفه و بدون حد و مرز نیست، بلكه برای رابطه با غیرمسلمانان در دین اسلـامـ، تدابیر و راهكارهایی اندیشیده شده است كه نشانه قدرت و توانایی بینش سیاسی اسلـامـ است. ابراز مودت و دوستی با غیرمسلمانان تا جایی در اسلـامـ مجاز شمرده شده كه منجر به تحقیر و اهانت به مسلمانان نشود، مبادا از حسن روابط مسلمانان سوء استفاده شود و این‌گونه گمان برود كه اسلـامـ نیازمند به ارتباط با بیگانگان است و به جلب محبت و مهربانی دیگران نیاز دارد. در اسلـامـ تفاهمـ و نیكی در روابط به صورت طرفینی در نظر گرفته شده است، به گونه‌ای كه غیرمسلمانان حسن رفتارشان محرز شود. هرگز در اسلـامـ به دوستی و نیكی در معاشرت به صورت یك‌طرفه سفارش نشده است، بلكه تصریح شده كه اگر غیرمسلمانان از موضع قدرت و كبر و غرور با مسلمانان وارد شوند، مسلمانان نباید چنین اجازه‌ای به كفار بدهند كه آنان را تضعیف كنند.

مدرك این اصل آیات فراوانی از قرآن و روایات متعددی از سنت می‌باشد. از آیات قرآن نمونه‌های ذیل به مسئله دوستی و دوری از كفار اشاره دارد.

1. ب) آیات

1- ( یا ایها الذین آمنوا لـاتتخذوا عدوی وعدوكمـ اولیاء تلقون الیهمـ بالمودة وقد كفروا بما جاءكمـ من الحق... تسرون الیهمـ بالمودة وأنا أعلمـ بما أخفیتمـ وما أعلنتمـ ومن یفعله منكمـ فقد ضل سواء السبیل؛‌ای كسانی كه ایمان آورده‌اید، دشمنان من و دشمنان خودتان را به عنوان دوست نگیرید! شما به آنها اظهار محبت و دوستی می‌كنید، در حالی كه آنها به آنچه از حق برای شما آمده كافر شده‌اند... و با كفار مخفیانه ارتباط و دوستی برقرار می‌كنید و من به آنچه پنهان یا آشكارا انجامـ می‌دهید داناترمـ، و هركسی از شما چنین كند از راه راست خارج شده است.‌) (ممتحنه،1 )

از فرهنگ قرآن با توجه به معنای [ولیّ] و موارد استعمال آن، چنین بر می‌آید كه [ولیّ] یك دوستی ساده نیست. ولیّ به كسی نمی‌گوید كه ما با او یك دوستی ساده داریمـ و فقط با همـ تبادل عواطف و مهر و مودت می‌كنیم؛ بلكه ولیّ یار و حتی مددكار انسان به حساب می‌آید. از نظر قرآن نباید مسلمانان در ابراز عواطف و دوستی با بیگانگان چنان افراط كنند و به جایی برسند كه حتی حاضر شوند كارهای خود را به دست آنان بسپارند.

2- (یا ایها الذین آمنوا لـاتتخذوا الیهود والنصاری أولیاء بعضهمـ أولیاء بعض ومن یتولهمـ منكمـ فإنه منهمـ إن ا... لـایهدی القومـ الظالمین؛[11] شما كه ایمان آورده‌اید! یهودیان و نصاری را به دوستی مگیرید. برخی از آنها دوستان یكدیگرند‌. هركس از شما با آنها دوستی كند، او همـ از آنهاست. خداوند گروه ستمكاران را هرگز هدایت نمی‌كند.) (مائده، 50)

3- (الذین یتخذون الكافرین اولیاء من دون المؤمنین أیبتغون عندهمـ العزة فإن العزة ا... جمیعاً؛كسانی كه كافران را به جای مؤمنان، دوست خود انتخاب می‌كنند، آیا عزت و آبرو نزد آنان می‌جویند، با اینكه همه عزتها از آن خداست) (نساء، 139)

4- (یا ایها الذین آمنوا لـاتتخذوا الكافرین اولیاء من دون المؤمنین أتریدون أن تجعلو ا... علیكمـ سلطاناً مبیناً؛[13]‌ای كسانی كه ایمان آورده‌اید، كافران را به دوستی نگیرید، مگر می‌خواهید برای خداوند علیه خود دلیل و شاهد روشنی پدید آورید.) (نساء، 144)

با توجه به آیاتی كه در مورد نفی دوستی با كفار مطرح شد، این توهمـ پیش نیاید كه خدای متعال به صورت موجبه كلیه نفی دوستی با كفار را طرح نموده است. به طور قطع چنین نیست. شاهد این مطلب آیاتی فراوان از قرآن عظیمـ‌الشأن می‌باشد كه آیه ذیل از آن جمله است:

(عسی ا... أن یجعل بینكمـ وبین الذین عادیتمـ منهمـ مودة... ؛[14] امید است خدا میان شما و كسانی از مشركان كه با شما دشمنی كردند (‌از راه اسلـام) پیوند محبت برقرار كند....) (ممتحنه: 7)

هرچند موضع‌گیری قرآن درباره دوستی با غیرمسلمانان روشن است، ولی آنچه نیاز به توضیح دارد دو نكته ذیل است:

1- میزان ابراز دوستی و محبت در مورد كفار بستگی به نحوه برداشت آنان در مورد آیین و معتقدات مسلمانان و همچنین در رفتار و روش عملی با همنوعان مسلمانشان دارد. گروههایی كه از نظر طرز فكر و عمل و اخلـاق به مسلمین نزدیك‌ترند و همچنین آنان كه رفتار دوستانه و متقابلی با مسلمانان دارند، از ابراز دوستی و محبت بیشتر آنان برخوردار می‌شوند:

(لتجدن أشد الناس عداوة للذین آمنوا الیهود والذین أشركوا ولتجدن أقربهمـ مودة للذین آمنوا قالوا إنا نصاری ذلك بأن منهمـ قسیسین ورهباناً وأنهمـ لـایستكبرون؛ نزدیك‌تر از همه به دوستی با مؤمنان كسانی را خواهی یافت كه گویند ما نصاراییمـ، زیرا بعضی از ایشان كشیشان و راهبان‌اند كه آنها تكبر و گردن فرازی نمی‌كنند.) (مائده، 82)

با توجه به این جملـات كوتاه و پرمعنا، نزدیكی مسیحیان بیشتر به سه عامل مهمـ تعلیل شده است. اولـاً: جمعی از مسیحیان كشیش هستند و آنان علما و روحانیون آیین مسیحیت‌اند. وجود چنین افرادی در میان مسیحیان بزرگ‌ترین عامل نزدیكی و توسعه مودت با مسلمانان می‌باشد، زیرا اسلـامـ دینی است متكی به عقل و برهان و این خردمندان و علمای مسیحیت هستند كه از روی آگاهی و تحقیق در اسلـامـ، معنای دین اسلـامـ را می‌فهمند. از طرفی دیگر، تعصبات و چنگ زدن به تهمتها و قرار دادن اسلـامـ در معرض آماج تهمتها در اثر جهل و نادانی است كه با وجود علمـ، تمامـ كینه‌توزیها، خشونتها و بی‌منطقیها كاهش می‌یابد.

ثانیاً: وجود گروهی زاهد و رهبان كه منافع مادی و اغراض دنیوی خود را فدای عبادت نموده‌اند، و خود را وقف بندگی خدا كرده‌اند، عامل دیگری برای نزدیكی و دوستی مسیحیان با مسلمانان به شمار می‌رود، و باعث می‌شود كه نظر حق‌بینانه به دین مقدس اسلـامـ داشته باشند.

ثالثاً: قرآن عامل دیگر نزدیكی مسیحیان به مسلمانان را، نداشتن تكبر و غرور می‌داند. آنان كه در برابر حق سر تسلیمـ فرود می‌آورند، و به دنبال حق هستند، هر جا كه حق را بیابند همان جا سر خمـ می‌كنند و در برابر حق مطیع می‌گردند.

2- مقصود از دوستی و ابراز مودت، ایجاد دوستی واقعی نیست كه از یگانگی و توافق در اراده و خواست آدمی سرچشمه می‌گیرد، زیرا تحقق چنین امری با وجود اختلـاف مرامـ و ایده و طرز تفكر و هدف امكان‌پذیر نیست. اسلـامـ همـ این نوع دوستی را هرگز توصیه ننموده است. منظور از ابراز دوستی آن است كه مسلمانان در روابطشان با كفار، از خودباختگی و دل دادن به ایده‌های آنان و از دست دادن شخصیت و استقلـال خود و از قبول سیادت دیگران پرهیز كنند و عزت و عظمتی را كه خداوند به مؤمنان عطا كرده است به خطر نیندازند.

 







*
*

*



نیز بخوانید

بحران‌های گسترده جهانی و ملل نامتحد


اولین بار چه کسی برای امامـ حسین (ع) عزاداری کرد؟


تقلب، تقلب است، چه دستی و چه ماشینی!


تحرکات افراطیون قومی در جامعه افغانستان


بردگی مدرن در فضای مجازی/ قسمت دومـ


ترکیه و ایران؛ یک راهبرد برای دشمن مشترک


حمله عقاب به خرس و اژدها


ذلیل شدن عاشورا ستیزان


شیعه هر چه دارد از عاشورا است


بردگی مدرن در فضای مجازی/ قسمت اول

بالـا          نشریه انصار ©  |  درباره ما  |  ارتباط با ما  |  پیوندها  |  طراحى و پشتيبانى توسط: شركت شبكه نگاه
استفاده از مطالب اين سايت با ذكر منبع (لينك سايت) مجاز است. فروشگاه اینترنتی نعلبندان